فیوتاک: فصل دوم اپیزود بیست‌وسوم

هوش مصنوعی؛ سلاح یا سپر؟

سخنرانی دکتر مهدی محمدی، عضو هیئت‌علمی و دانشیار دانشگاه تهران، در همایش هوش مصنوعی در عصر بحران.

معرفی

این همایش به همت رسانه تخصصی هوشیو و با حمایت رسانه‌ای فیوچر در تاریخ ۲۵ خردادماه ۱۴۰۵ برگزار گردید.

علاوه بر نسخه تصویری در آپارات، می‌توانید نسخه تصویری این اپیزود را نیز در کانال یوتیوب مشاهده و همچنین نسخه‌های صوتی آن را در تمامی اپ‌های پادگیر گوش کنید.

ویدئو
پادکست
متن سخنرانی

دکتر مهدی محمدی: به نام خدا خیلی خوشحالم خدمت دوستان هستم در روزی که به نظر می‌رسه یه گشایشی داره در فضای اقتصاد و سیاست مملکت اتفاق می‌افته و یه کمی سایه جنگ داره از سر کشور خلاصه برداشته می‌شه می‌خوایم در مورد یه موضوع خیلی مهم صحبت بکنیم در مورد هوش مصنوعی تأثیرش حتی در شرایطی که ما بهش می‌گیم محیط متخاصم یا هوستایل انوایرونمنت تا حالا ارائه منو دوستان بیارن بالا من یه مقدمه‌ای بگم که چرا ما فکر می‌کنیم که بسیاری از متغیرهایی که قبلاً در محیط تصمیمگیری ما مبنای راهاندازی کسب

و کارمون بوده به عبارت بهتر مبنای تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و کسب‌وکار ما بوده ممکنه الان دیگه کار نکنه یعنی در شرایطی که ما درش واقعیم و این شرایط سال‌هاست داره ادامه پیدا می‌کنه ما به نظر می‌رسه حداقل در ایران با شرایطی مواجهیم که ما توی ادبیات کسب‌وکار بهش می‌گیم محیط هوستایل یا اصطلاحاً متخاصم محیطی که غیر قابل پیش‌بینیه یا به عبارت بهتر دیگه رفتارهای نرمال نمی‌شه ازش انتظار داشت خلاصه حالا جلوتر در مورد این کانسپت بیشتر توضیح می‌دم و بعد می‌خوام بگم که حتی در چنین محیطی هم ما باز هیچ راهحلی نداریم جز اینکه دست به

دامن فناوری بشیم توی همین جنگ اخیر شاید یک چند تا از بزرگترین نوآوری‌های صنعت صنایه نظامی دنیا اتفاق افتاده مثلاً آمریکاییا تقریباً تمام اهدافی که تو ایران هدف قرار دادن تمام شناسایی نقاطی که باید اتفاق بیفته تو کمتر از ۵ دقیقه یعنی تو مسیر پروازی هواپیماهایی که به سمت ایران داشته حرکت می‌کرده تشخیص می‌دادن رو می‌زدن بهخاطر همین مثلاً اگه یه لانچری میومده بیرون پرتاب می‌کرده به فاصله کمتر از چند ثانیه لانچرو می‌زدن و این همش هوش مصنوعی بوده و بخش عمده‌ایشو با هوش مسنونی کلود در واقع رقم خورده پس به نظر میرسه که یه پارادایم

چنجی حالا داره اتفاق می‌افته تو جنگ دیدیمش تو کسب‌وکار که فعلا ماشاالله داریم بیشتر از این می‌بینیمش بریم یهکم جلو یه چند تا شاخص با هم ببینیم گزارش گلم ساکس می‌گه تا بی سی ۳۰۰ میلیون شغل دستخوش تغییر می‌شن یعنی چی؟ یعنی یا از بین میرن یا نیازمند ری‌اسکیل یا آپ‌اسکیل‌ان.

یعنی مهارت‌های موجود دیگه کفاف بقا در اون شغلو نمیده و جالبه که بخش عمده‌ای از این شغل‌ها شغل‌هایین که ما بهشون می‌گیم رأس هرم مهارت نه قاعده هرم. مثلاً من ۲۰۱۸ خودم یه مقاله دارم اونجا پیش‌بینی کردم به اصطلاح ما کارمونم آینده پژوهیه من پیش‌بینی کرده بودم که ای‌آی قاعده هرم مهارت‌ها رو هدف قرار می‌ده یعنی مثلاً کارهای تکراری با مهارت سطح پایین مثل مثلاً یه منشی تلفنی یا مثلاً شغل‌هایی از این دست خلاصه ولی برعکس داره عمل می‌کنه ای‌آی ای‌آی داره رأس هرمو می‌زنه یعنی جایی که شما یه مهارت سطح بالا داری با هوشمندی با تخصص به اون رسیدی داری استفاده‌اش می‌کنی سرویس

میدی مثل مثلاً پزشک مثل وکیل مثل استاد دانشگاه بس به و این به معنای این نیست که ما در آینده حداقل نزدیک آینده بلند مدتو واقعاً دیگه نمی‌شه پیش‌بینی کرد در آینده نزدیک مثلاً ما پزشک نمی‌خوایم حقوق‌دان یا وکیل نمی‌خوایم استاد شه ما پزشکی می‌خوایم که به ابزارهای ای‌آی مسلط باشه ما حقوق‌دانی می‌خوایم که به ابزارهای ای‌آی مسلق باشه استاد دانشگاهی می‌خوایم که به ای‌آی مسلط باشه و تفاوت سطح عملکرد آدم‌ها رو میزان مهارتشون در استفاده از ای‌آی تعیین می‌کنه و این خیلی اتفاق مهمیه.

پس شغل‌ها در حال تغییرن. یه شاخصی داریم متوسط عمر ۵۰۰ شرکت فورچون ۵۰۰ خیلی جالبه تو ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا این شاخص تو سال ۱۹۶۰ و دهه ۱۹۶۰ مثلاً این عدد حولحوش ۶۴ سال بوده یعنی میانگین عمر ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی ۶۴ سال سنشون بوده این عدد امروز رسیده به ۱۵ سال ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی میانگین سنشون ۱۵ ساله. یعنی شما در شرکت‌های بزرگ دیگه احتمالاً رد پایی از شرکت‌های فولاد بزرگ، حتی بانک‌های بزرگ، صنایه سنتی نمی‌بینید.

بخش زیادی از این شرکتهای بزرگ دیجیتالن، ایآیبین و این اتفاق هی داره جلوتر می‌افته. حالا بریم جلو. می‌خوام در مورد د تا ابرچالش مهم در فضای کسب‌وکار ایران که با ابرچالش سوممون یعنی جنگ در آمیخته شده و محیط هوستایل درست کرده محیط متخاصم درست کرده یه کمی توضیح بدم د تا ابرچالش مهم داریم حتی اگر این سایه این جنگم کنار بره اون د تا ابرچالش سر جاشونن و به نظرم حداقل در افق یک دهه آینده مهم‌ترین چالشهای ایرانن و مهم‌ترین چالش‌های کسب و کارهای ایرانی چ ابرچا در واقع این تقاطع این د تا ابرچالش یه رزونانسی درست کرده یک در واقع

تغییر اساسی در فضای کسب‌وکار ایجاد کرده که دیگه قابل پیش‌بینی نیست یعنی از جنس ریسک سنتی نیست چون تو ریسک سنتی معمولاً ما می‌تونیم پیش‌بینی بکنیم رفتار اقتصاد رو یعنی همه اقتصادا رفتارای سینوسی دارن دوره‌های رونق دارن دوره‌های رکود کو دارن بهخاطر همین شما با یه بالاخره تحلیل تکنیکال فاندامنتال حدوداً می‌تونی رفتار اقتصاد رو حدس بزنی ولی در محیط کسب و کارایی شبیه کسب‌وکار ایران ما تقریباً هیچ حدسی نسبت به آینده نداریم ما الان از هر کی بپرسید ۲ ماه دیگه چی می‌شه واقعاً نمی‌دونیم ۲ ماه دیگه من نمیگم ۲ ساله دیگه اصلاً از هر کی دیروز می‌پرسیدی امروز چی

می‌شه نمی‌دونست از هر کی می‌گم یعنی در سطح وزیر دارم میگما من بالاخره همین هفته گذشته حداقل با د تا معاون وزیر نشستم از هر دو تاشون پرسیدم اونا می‌گفتن نمی‌دونیم چی می‌شه در چنین شریعت عدم قطعیتی که شاخص‌ها هم داره اینو به ما نشون می‌ده یعنی ما تو یک دهه گذشته از حدود در از سال ۹۰ تا الان

ما نرخ دلارمون تقریباً ۲۰ تا اندی برابر شده ۷ تا بحران اقتصادی داشتیم شما ۲۲ ضرب در ۷ بکنین ببینین اصلاً کدوم ابر کامپیوتری احتمالاً می‌تونست پیش‌بینی رفتار اقتصادی تو ایرانو بکنه. خب حالا این یعنی چی؟ یعنی پس ما با یه اصطلاحاً محیطی مواجهیم که بهش می‌گیم محیط هوستایل یا متخاصم. در محیط‌های هوستایل یا متخاصم رفتارها اینجوری می‌شه. یعنی پیش‌بینی‌ها دیگه به شبیه پیش‌بینی‌های عادی نیست.

پیش‌بینی عادی چه‌جوریه؟ پیش‌بینی عادی معمولاً اون وسطه یعنی یه رفتار نرماله د تا احتمال خیلی خوشبینانه و بدبینانه در دو طرف رفتار نرماله و اونا احتمال وقوع سناریوی خیلی خوش‌بینانه و سناریوی خیلی بد بیدارن خیلی کمه در هر اقتصاد نرمالی و همه می‌تونن روی میانگین شرط ببندن بهخاطر همین عمده اقتصادای د عمده کسب و کارا در دنیا روی میانگین شرط می‌بندن رفتار اقتصادیشونو مثلاً می‌گن نرخ تورم د و س۳مه نمی‌دونم نرخ ارض ایکسه دارن رو رفتار نرمال شرط می‌بندن هیچ‌کس تو آمریکا دیگه

ته تهش داره در مورد نرخ نمی‌دونم بهره نمی‌دونم ۲ و سهدههم یا د و یکدهم داره بحث می‌کنه کسی در مورد نرخ بهره ۱۰ و صفر صحبت نمی‌کنه چون می‌دونه رفتار نرماله ولی تو اقتصادهای شبیه اقتصاد ما اصطلاحاً ما می‌گیم منحنی دمچاقه نحل اسبیه ببینین این شکلو د تا حالت وقوع م احتمال وقوعشون بسیار بیشتر از حالت میانگینه یعنی سناریوی خوشبینانه یا سناریوی خیلی بد بینانه یعنی اگر کسی از من بپرسه سال آینده ایران رو چه‌جوری می‌بینی من می‌گم یا رشد اقتصادیمون ۱۰ده فضای بین‌المللیمون کاملاً باز شده سرمایه‌گذار خارجی اومده داریم به قول معروف تبادل جهانی می‌کنیم با غرب و تعاملات

بین‌المللیمون شکل گرفته یا ما احتمال نزدیک نزدیک‌های تجزیه‌ایم من روی این د تا شرط می‌بندم حالا سال دیگه نباشه ممکنه ۲ سال دیگه باشه منظورم آینده نزدیک من رو نرم روی رفتار میانگین ۲ سال گذشته شرط نمی‌بندم به خاطر ابر بحرانایی که ما باهاش مواجه‌یم که به بومبس رسیده خب حالا توی چنین شرایطی که با یه محیط هستایلی مواجهیم که اصطلاحاً ما بهش می‌گیم ووکا یعنی چی؟ یعنی هم ولاتیلیتی توش بالاست به معنای نوسان تغییرات ناگهانی بالاست هم عدم قطعیت یا آنسرتنیتی بالاست یعنی شما نمی‌دونی آینده نامشخصه نمی‌دونی اصلاً تا این ۶۰ روز آینده مثلاً قراره چه اتفاقی بیفته تحریما برداشته می‌شه یا دوباره جنگ

شروع می‌شه پیچیدگی خیلی زیاده یعنی متغیرهای تصمیم به شدت زیاده اسرائیل تو این بازیه یه تصمیماتی می‌گیره آمریکا یه جای دیگه‌ای بازیه. کشورهای عربی یه بازیهای دیگه‌ای دارن می‌کنن. ما خودمون ۱۰۰ تا متغیر داخلی تصمیم داریم. خلاصه و در نهایت امبیوتی یا ابهام بالاست. یعنی به معنای اینه که اصلاً ما خودمون هم در شفاف شفاف‌سازی فضایی کسب‌وکار و به ویژه تو فناوریهای نوظهری مثل ای‌آی خودمونم کار خاصی نکردیم. ما رگولیشن خاصی نداریم. هر لحظه ممکنه اینترنت قطع بشه.

هر لحظه اون ممکنه اصلاً دسترسی به دیتا مورد به قول معروف هجوم قرار بگیره. پس با یه چنین شرایطی ما یه یه این د تا تقاطع داره ما رو می‌بره به یه فضایی که اصطلاحاً ناچاریم که این اصطلاحاً این دوگانه مهم چالش ابرچالش‌های ایرانو در نظر بگیریم.

پس ابرچالش حالا این د تا ابرچالش چین؟ یک یه ابرچالش از سمت دنیا داره به ما تحمیل می‌شه. مثالی که براتون زدم در مورد هوش مصنوعی تو حوزه کسب‌وکار به مراتب مهم‌تر و بزرگ‌تره دیگه و وقتی ما می‌بینیم بز بزرگ‌ترین شرکت دنیا الان با پرووایدر زیرساخت هوش مصنوعی شده توی کمتر از ۴ سال تبدیل شده به بزرگترین و بلامنا بزرگ‌ترین شرکت دنیا یعنی هوش مصنونه جدیه در دنیا و داره یه فراآیند تغییر رو رقم می‌زنه حتی توی شغل‌های سطح بالایی که گفتم پس ابرچالش اول از سمت سمت جهان داره به ما و به سایر اقتصادها تحمیل می‌شه خلاصه ابرچالش

دوم ناترازی عمیق حوزه انرژی و اقتصاد پرتلاطم ماست که ما من چند تا نمونه از شاخصهاشو اینجا گفتم به خیلی بعیده تا حتی تا چ پ سال آینده ما بتونیم نرخ تورمو مثلاً برسونیمش به زیر ۳۰ به زیر ۲۰ اصلاً ما اقتصاد بالای تورم ۲۰ تو دنیا می‌دونیم نداریم خیلی کمن یعنی به تعدادی انگشتهای یه دستن و ما تورممون ماه گذشته ۸۰ و خورده‌ای درد بوده یعنی اصلاً همین همین یه دونه شاخص کافیه برای اینکه شما نتونی کسب‌وکار بکنی تو اقتصاد ما یه شاخصی داریم به نام یه مفهومی داریم به نام ترنسکشن کاست هزینه مبادله می‌گیم هر چقدر که اصطلاحاً ابهام

توی اقتصادی می‌ره بالا شفافیت می‌آد پایین تورم داخل اون اقتصاد ده بالا ترنزکشن کاست می‌ره بالا یعنی هزینه مبادله می‌ره بالا و مردم با هم تما تعامل اقتصادی نمی‌کنن می‌چسبن همون دارایی که دارنو می‌چسبن حفظش می‌کنن و این عامل رکوده به خاطر این من فکر می‌کنم تا ۵ سال آینده حتی در با وجود یه گشایش اقتصاد جهانی ما خیلی عجیب غریب رشد نخواهیم کرد چون ما نیازمند حداقل ۱۰ سال رشد اقتصادی ۷دیم که برسیم به ۱۰ سال پیش خودمون از نظر اقتصادی و این خبر خوبی نیست برای شما یعنی آدمای ۱۰ سال پیش الان فقیر شدن و ۱۰ سال پشت سر هم باید

این فضای مملکت باز باشه تعامل جهانی بکنه سرمایه بیاد تکنولوژی بیاد به دبستون تجاری اتفاق بیفته که تازه برسیم به ۱۰ سال گذشته خب حالا این پس این د تا ابرچالش حالا حالا حالاها با مان. پس ما هنوز محیط استایل حتی با فرض اصطلاحاً از بین رفتن سایه جنگ و حتی با فرض تعاملات بین‌المللی به نظرم حالا حالاها حداقل در یه افق ۵ تا ۱۰ ساله با ماست.

حالا این طوفان کامل یه اصطکاک ژئوپولیتیکم تازه بهش خورده دیگه. یعنی اون د تا شتاب فناوری جهانی از یه طرف محدودیت‌های اقتصادی و محیط‌زیستی و انرژی هم از طرف دیگه یه اصطکاک ژئوپولیتیک یعنی جنگ و تقابل با د تا از ابرقدرت‌های نظامی دنیا بهش اضافه شده. خب دیگه عملاً ما پس با یه طوفان کامل مواجهیم. توی چنین طوفانی می‌شه کارای مختلفی کرد. حالا اینا سطوح مختلفی از همین مفهوم تخاسم در کسب و کاره دیگه اینا رو رد میشم که به اصل حرفم برسم ولی در نهایت این طوفان کامله حداقل در ۶ تا سطح داره برای ما تخاسم ایجاد می‌کنه

فناورانه اقتصادی رقابتی داده سایبری فناوری جهانی و حوزه خودش جنگ و ژئوپولیت همه اینا رو که کنار همدیگه می‌ذاریم حالا سؤال کلیدی چیه؟ با فرض همه این حرفا آیا ما باید تسلیم بشیم به عنوان صاحب کسب و کارآفرین و بپذیریم که آقا نمی‌شه کار کرد و بیخیال کسب‌وکار بشیم مثل بقیه مردم بالاخره داراییمونو به یه دارایی امنی تبدیل بکنیم یعنی تبدیلش بکنیم به طلایی نمی‌دونم نمونم نقره‌ای ملکی یعنی داراییهای امنی که رایج شده تو این سالاها مبنای اصلی حفظ نقدینگی جامعه شده یا نه از بحران به

عنوان کاتالیزور استفاده کنیم همانطور که بسیاری از کشورها و بسیاری از شرکت‌ها مسیر توسعیشون اتفاقاً از دل بحران‌ها بوده و اینجا شروع داستان ماست در واقع من مفهوم مطرح می‌کنم که در تمام این سال‌ها به نظرم حتی در اقتصاد ایران هم نقش پررنگی داشته در رزلینس این اقتصاد یعنی اقتصاد ایران درسته که برای توسعه طراحی نشده اقتصاد ایران برای توسعه نیست یعنی مثلاً ما ۵۰ سال دیگه هم اینجوری رفتار بکنیم تولید ناخالص داخلیمون فکر نمی‌کنم به ی تریلیون دلار برسه نمی‌رسه به درآمدسرانه هر ایرانی ۱۰ ۰۰۰ دلار سال‌هاست نرسیدیم. ما حداقل بیش از ۱۹۶۰ ما فکر کنم درآمد سرانمون ۴۰۰۰ دلاره الان

۳۵۰۰یم این اقتصاد برای توسعه طراحی نشده ولی این اقتصاد برای رزیلینس طراحی شده برای دوام یا بهتره بگم برای تداوم در محیط بحران. چرا؟ چون می‌بینیم که می‌آد می‌زنه باز مثلاً یه ۲ تا شرکت دیگه تولید می‌کنن باز میان می‌زنن ۲ تا شرکت دیگه تو طراحی اقتصادی ما بر مبنای این از طراحی شده که اگر در شریط بحران قرار گرفتیم بتونیم دوم بیاریم حالا محدودیت باعث یه سری نوعآوری‌هایی می‌شه که من اسمشو می‌ذارم کیمیای محدودیت بذارین مثلاً همین جا د تا مثال ببینیم با همدیگه ما الان با مهم‌ترین دشمنمون اسرائیله و می‌دونین که اسرائیل خیلی شبیه ماست.

اسرائیل از حولحوش زایشش تا الان همیشه در جنگ بوده و اسرائیل الان صاحب بزرگ‌ترین تکنولوژیها در بسیاری از حوزه‌هاست. در صنعت نظامی در صنعت بای‌تکنوژی مخصوصاً علوم بیولوژیک در خود حوزه هوش مصنوعی پیشتازه. می‌دونین آرن ما یه شاخصی داریم تو بحث توسعه تکنولوژی بهش می‌گیم آرانددی اکسپندیچر یا بهتره بگیم آرانددی اینتنسیتی یعنی شاخص هزینه‌کرد آرانددی نسبت به جی‌دی‌پی یه کشور چقدر از جی دی‌ پی یه کشور صرف تحقیق و توسعه می‌شه در کل کشور شامل بخش خصوصی دانشگاه دولت همش با هم می‌دونیم با فاصله اسرائیل اول دنیاست و۵ از تولید ناخالص داخلیش سر حولحوش ۶ و۵

صرف حرف تحقیق و توسعه می‌شه یعنی توسعه تکنولوژی چرا؟ چون برای بقای خودش نیازمند توسعه تکنولوژی بوده مثلاً دومین کشور می‌شه کره جنوبی که مثلاً چار و خورده‌ایه آ مثلاً آمریکا که جزو غول‌های آرانددی دنیاست مثلاً جی‌ دی‌ پی اکسپن یعنی همین آرانددی اینتنسیتی‌ش می‌شه ۳ و۵یم خلاصه ما که هیچ ما مثلاً زیر این یکیم حالا یه مدتی آخرین آماری که داشتیم هشتدهم بود حالا فکر کنم الانم که این ۲ سال اخیرم حتماً اومده پایین یعنی بعیده بالای نیم باشه

یا تایوان تایوانم از روز شروعش در بحران بوده تا همین الان در بحران در کنار یک دومی نبرت اقتصادی سیاسی دنیا و تایوان بزرگ‌ترین تولیدکننده سمی کانداکتور دنیاست همهمون دیگه تی اس ام سی رو احتمالاً می‌شناسیم دیگه یعنی تی اس ام سی قلب تپنده انقلاب سوم صنعتی دنیاست یعنی قبل از انقلاب چهارم و الان برای انقلاب چهارمم باز زیرساخت اصلی تولید چیپ‌های الکترونیکی در دنیاست. ۷۰ چیپ‌های الکترونیکی دنیا در تی اس ام سی تولید می‌شه

حالا چیکار بکنیم در این طوفان کامل هوش مصنوعی چکاره است؟ نگاه کنید به هر حال آل ما با یه جنگ مواجهیم من منظورم از جنگ نحوه مواجهه با این طوفان کامله منظورم جنگ آمریکا و اسرائیل نیست کسب و کارهای ما باید بجنگن دیگه توی فضای نرمال رفتار نمی‌کنن و وقتی قراره بجنگند اصطلاحاً در جنگ ما ۲ تا چیز لازم داریم قبلاً جنگا که تنگ تن به تن بود چی داشتن همه یه سپر داشتن برای محافظت از خودشون یه شمشیر یا یه اسلحه داشتن برای هجوم برای اینکه بتونن ضربه بزنن به طرف مقابل.

محیط کسب‌وکار ایران به نظرم هم سپر می‌خواد هم اسلحه می‌خواد و هوش مصنونی هر دو رو برای شما فراهم می‌کنه. بعضی از کارکردای هوش مسونی نقش سپر برای شما بازی می‌کنه در کسب و کارتون. بعضی از کارکردای هوش مصنوعی نقش اسلحه بازی می‌کنه. می‌تونین مدل کسب‌وکار جدید باهاش قلب بکنین. جریان درآمدی جدید باهاش خلق بکنین. با سرعت بالا مدل کسب و کارتون عوض بکنین با استفاده از هوش مسونی.

حالا همین مفهوم که اصطلاحاً چهکار باید بکنیم که اف مدیران یا راهبران تابآور ایرانی بتونن با ابزار هوش مصنوعی یه کسب و کاری رو بسازن که فونداسیون قویی داره و می‌تونه در چنین شرایطی دو بیاره رو من با استعاره در واقع دوگانه تابآوری و پادشکنندگی رفتم سراغش یعنی به طور کلی در شرایط بحران سیستم‌ها ۳ تا حالت مختلف دارن. یا می‌شکنن یعنی تحت یه فشاری می‌شکنن یا تابآورن.

یعنی چی؟ مثل فنرن جمع می‌شن ولی برمی‌گردن حالت عادی. ولی تاب‌آوری یه حدی داره. مثلاً من می‌گم اقتصاد ایران تاب‌آوره یا نظام سیاسی در ایران تابآوره یعنی چی؟ یعنی اینکه جمع می‌شه فشرده می‌شه ولی برمی‌گرده حالت عادی ولی فنر تا یه حدی دو میاره می‌شه کشیدش از یه حدی بیشتر فنرم از حالت عادی خارج می‌شه این پس تابآوری در نهایت منجر به توسعه نمی‌شه این اصل کلیدیه در کسب‌وکار تاب‌آوری فقط برای شرایط بحران تو باعث می‌شه که تو دو بیاری حالا حالا سؤال بعدی اینه که آیا در شرایط بحران هیچ توسعه‌ای نمی‌شه اتفاق افتاد؟ تجربه نشون داده که ما یه سری

سیستم‌هایی داریم که بهشون می‌گیم سیستم‌های پادشکننده یا ضد شکننده. در واقع سیستم‌هایی که از بحران تغذیه می‌کنن خودشونو بهبود می‌دن. فکر کنم دکتر صابر خسروی بعد از ما میخواد یه صحبتی داشته باشه در مورد جنگ اوکراین و اقتصاد دیجیتال توی اوکراین و تأثیراتی که اونا تونستن با تغییراتی که اتفاق بیفته پتانسیل اقتصاد دیجیتالشونو اتفاقاً تو جنگ ببرن بالا و سهمشو داخل اقتصاد دیجیتال توی اقتصاد اوکراین بالا ببرن.

این مفهوم بهش می‌گیم پادشکنندگی. یعنی سازمان‌ها نه تنها تحت تأثیر جنگ شکسته نمیشن، نه تنها تابآورند، بلکه الگوهای جدیدی از کسب‌وکار رو خلق می‌کنن و اون شوک باعث می‌شه قوی‌تر از گذشته باشن. و این اتفاقیه که به نظر می‌رسه لازمه در ایران، دوران ایشاالله پسا جنگ که شرکت‌ها ازش استفاده بکنن. الان زمان ساختن الگوها و مدل‌های کسب‌وکار جدیدی بر پایه هوش مسونیه به نظرم.

چرا؟ چون به شدت بهره‌وری ما رو می‌بره بالا. چون به شدت سرعت توسعه محصولو برده بالا. چون به شدت امکان ایجاد تنوع محصول می‌ده. به شدت امکان شخصی‌سازی می‌ده به ما و همه اینا یعنی امکان پادشکنندگی برای شرکت. در چنین فضایی من یهکم برم جلو دیگه باید پس منطق ذهنیت سنتی جای خودشو به بده به ذهنیت تابآور و ذهنیت پادشکننده یعنی ما دیگه نمی‌تونیم صرفاً بحران رو به عنوان تهدید ببینیم بحران بخشی از زندگی روزمره کسب‌وکار ماست من آب پاکی ریختم رو دستتون به نظرم تا ۵ سال آینده این شرایط ادامه داره نه حالا به این شدت

ممکنه با یه توافقی بالاخره یهکم فضا بهتر بشه ولی بحران انرژی رو که الان نمی‌تونیم حل بکنیم که ما همین الان زمستون ۵۰ گاز نداریم ۵۰ گاز نداریم یعنی چی؟ گاز و خانگی رو که قطع نمی‌کنن احتمالاً خیلی بعیده پس گاز کی رو قطع می‌کنن؟ کارخونه‌ها خب الان چیکار می‌خوایم بکنیم؟

امسال ۵۰ فرض کنیم سرمایه‌گذاری خارجی بیاد ولی اون فازایی از پارس جنوبی که در دوران جنگ آسیب دیده خشمینانه ۳ سال دیگه برمی‌گرده در شرایط بهترین حالت ۳ سال دیگه برمی‌گرده تو مدار یعنی تا ۳ سال آینده همین بحران گاز با ماست وقتی بحران گاز با ماست یعنی بحران برق با ماست یعنی مشکل برق هم داریم حالا در چنین شرایطی شما باید از دل این بحران فرصت جدید و کسب‌وکار ایجاد بکنه.

بسیاری از کارهایی که در دوره‌های گذشته به نظرم به صرفه نبود الان به صرفهست. مثلاً گذار به انرژی‌های تجدید پذیر به انرژی خورشیدی الان باید انجام بدیم چه بخوایم چه نخوایم نکنی کارخونت تعطیله شوخی هم نداره دولت هیچ‌وقت فدا نمی‌کنه به نظرم رفاه عمومی رو برای به برای حال شرکت‌ها خلاصه. پس خود شرکت باید برای خودش یه دریچه جدیدی خلق بکنه. خلاص حالا در این

بازی می‌خوام یه سری استراتژی بگم برای اون دو گانه یا یه سومین گانه‌ای هم می‌گم تحت عنوان رادار دوگانه‌ای چی گفتم؟ گفتم گونه اول کاربردای اوش مصنوعی سپره یعنی از کسب‌وکار ما محافظت می‌کنه گونه دومشون اسلحهست یعنی برامون مدلای جدید کسب‌وکار خلق می‌کنه ما به ما با فرصت بازاری جدید ایجاد می‌کنه گونه سومشم من اسمشو می‌ذارم رادار نقش چشم اون آدمی که داره می‌جنگه رو بازی می‌کنه یعنی تو جنگ من یه اسلحه دارم یه سپر دارم چشمم دارم که رصد می‌کنم محیطمو می‌بینم می‌بینم موقعیت حریفمو می‌بینم خودمو تنظیم می‌کنم با موقعیت حریفم حالا بریم با همدیگه یه

۱۵ تا کاربرد هوش مصنوعی رو من با سرعت بالا هم می‌گم چون فکر کنم چقدر زمان دارم آخراش ها با سرعت بالا سعی می‌کنم این سه گانه کلیدی یعنی سپر کاهش آسیب پذیری‌ها با استفاده از هوش مسونی سلاح افزایش قدرت تهاجمی کسب‌وکار با استفاده از هوش مسنونی و رادار یا همون دید استراتژیک از طریق هوش مصنوعی برای کسب‌وکار یهکم توضیح بدم. همون طور که اینجا می‌بینین هر کدوم از کاربری‌های هوش و مسونی یه نقشی تو این بازی بازی دارن می‌کنن و اینان که در نهایت کسب‌وکار شما رو پایدار یا

ضدشکننده یا پادشکننده می‌کنن. خلاصه این چ ۱۵ تا دسته رو من تو ۴ تا گروه اصلی تقسیم می‌کنم. هوش مصنوع نگاه کنید در هر کسب و کاری ۴ تا کار می‌تونه انجام بده. کار اولش اینه که بازآفرینی عملیاتتو انجام می‌ده. فرایندتو هوشمند می‌کنه. بهره‌وریتو می‌بره بالا. سیستمی مدیریتو بینه می‌کنه. سیستم مدیریت منابع انسانیو بینه می‌کنه. سیستم مدیریت بازاریابیتو بینه می‌کنه. ففرآیندتو درست می‌کنه.

پشتیبانی از مشتریانتو درست می‌کنه. حوزه دومش بهش می‌گیم باز تعریف تجربه مشتری. کاستمر اکسپرینسو دچار تغییر می‌کنه. مشتری یه دفعه می‌بینه ا تو چه سرویس باحالی آوردی بالا چقدر شخصی‌سازی شدهست داری به من یه آفری میدی که مثلاً من یه تولیدکننده پوشاکم یا مثلاً یه برندیم مثل من نمی‌دونم مثلاً هاکوپیان دیگه فقط پوشاک نمی‌فروشم لایف استایل تو رو تحلیل می‌کنم به تو پوشاک پیشنهاد می‌دم می‌گم نگاه کن این مدل از [عبارت نامفهوم در زیرنویس] که برا من اومده به به استایل تو می‌خوره تو اصلاً این دو دستو باید بخری از من اگه می‌خوای بخری پس وقتی باز تعریف می‌کنه مفهوم اکسپرینس مشتری رو

احتمال ظهور حتی مدل‌های کسب‌وکار جدید هم فراهم بشه که می‌شه ستون سوم مدل‌های کسب‌وکار منطق ارزش آفرینی دچار تغییر می‌شه بسیاری از بیزینس‌های پلتفرمی الان ارزششونو از هوش مصنوعی می‌گیرن مثلاً فکر می‌کنین ارزشی که الان در دیجیکالا داره خلق می‌شه حاصل یه پلتفرمه فقط نه بخش عمده‌ایش حاصل ای‌آی پشت پلتفرمه یا دیتاییه که تو اون پلتفرم داره خلق می‌شه و ای‌آی که اون دیتا رو تحلیل می‌کنه و داره باهاش بیزینس مدل ایجاد می‌کنه. بیزینس مدل مالی روش سوار می‌کنه. فینتک میاره بالا روش بیزینس مدل حمل و نقل روش سوار می‌کنه. بیزینس مدل طراحی و ارائه کالاهای و محصولات جدید

طراحی می‌کنه. ارائه می‌کنه. همون کاری که آمازون قبلاً کرده و عمدتاً دیجیکالا داره همون مسیرشو داره طی می‌کنه و در نهایت اکوسیستم جدیدی برای کار و امنیت داره خلق می‌کنه هم در حوزه نیروی انسانی هم در زیرساخت‌های هیون در ساختاری دیتاسنتری و در واقع اینجور بحثا حالا این حوزه‌ها رو دیگه خیلی سریع صرفاً یه اشاره‌ای به بعضیاشون می‌کنم اگر بخوایم در حوزه سپر از هوش مسونی استفاده بکنیم نگاه کنین حداقل ۴ تا کاربرد اصلی داره هوش مسونی یا به عنوان امنیت سایبری داخل شرکت ما کمک می‌کنه از داده‌هامون حفاظت می‌کنه کمک می‌کنه به حفاظت از سرویسهای مخصوصاً دیتا سنتریمون

و همون قدر که ای‌آی خودش مهاجمه ای‌آی می‌تونه مدافع باشه در سیستمهای امنیت اطلاعات ما یعنی همون قدری که ایآییا دارن خودشون نقش تهاجم ایجاد ایجاد می‌کنن می‌تونه نقش مدافع ایجاد کنه در ایجاد و توسعه زنجیره تأمین خودگردان تو یه کسب‌وکار آنلاین داری مثل مثلاً اسنپ دیجیکالا یه سرویس اکسپرس داری یه اف ام سی جی مثلاً یه فست مووینگ کانزیومر گود داری ارائه می‌کنی محصولات سوپرمارکتی می‌خوای دلیوریتو برسونی به ۱۵ دقیقه

یعنی از زمان سفارش تا تحویل کالا بشو ۱۵ دقیقه چیکار باید بکنی؟ غیر از ایآیه. ای‌آی باید رفتار مصرف‌کننده در هر منطقه جغرافیایی در تهران رو تشخیص بده. از قبل پیش‌بینی خرید بکنه. در انبارهای محلی که در هر منطقه وجود دارد اونا رو از قبل ذخیره‌سازی بکنه. تنها راهش اینه.

پس زنجیره تأمین و الی آخر مثلاً تو حوزه بذارین دو سه تا مثالم توی حوزه سلاح بزنم. یعنی تو جایی که به رشد و تهاجم ما کمک می‌کنه. اتفاقی که الان افتاده اینه که دلار حالا امروز فکر کنم شده ۱۶ و خورده‌ای ولی ب بازم خیلی بالاست.

تورم ۷۰ هزینه واردات به شدت افزایش پیدا کرده خب شرکت‌ها چیکار باید بکنن؟ تنها راه بقا افزایش بهره‌وریه. یعنی اینکه من بتونم سیستم‌هامو از طریق ای‌آی بهره‌ورتر بکنم یعنی اتوماسیون بکنم چرا من باید یه کال سنتر ۲۰ نفره ۵۰ نفره ۱۰۰ نفره داشته باشم برای پشتیبانی از مشتری‌بانی بکنن تازه ۷ ۲۴ نتونن خدمت بدن تازه خستگی داشته باشن تازه مود بستگی به‌روز و مودشون پشتیبانی بکنن نه یه ای‌آی می‌ذارم ۷ ۲۴ بدون خستگی پشتیبانی از مشتران منو انجام می‌ده بهره‌وری منو به شدت می‌بره بالا علاوه بر کاستومر اکسپرینسی که خلق می‌کنه علاوه بر اینکه ممکنه کاستومر اکسپرینس بهتری خل

بکنه یا مثلاً تجارت مکالمه‌ای ای‌آی و استفاده از ویس در تجارت برای تبدیل هر نوع نیاز به یه خدمت منحصر به فرد الان امکان‌پذیره شما کافیه یه سرویس ویس داشته باشی که بتونه مشتری نیازشو به تو اعلام بکنه با صدا و اون صدا تبدیل بشه به متن یا به هر چیز دیگه‌ای که لازمه برای طراحی محصول یا برای ارائه خدمت

فریکشن اکسپرینس برای کاستومر تجربه بدون اصطکاک نگاه کنید من فکر می‌کنم توی مثلاً د سال اخیر یه بار رفتم بانک همون یه بارم داشت دعوام می‌شد عادت نداشتم. یادم رفته بود که بانک باید بری دعوا کنی مثلاً بد برخورد می‌کنن باهات. نمی‌دونم از همه کارام تقریباً از طریق اپلیکیشنا بود.

مثلاً حتی وامم می‌خوام بگیرم خوشبختانه الان خیلیاشون دیگه شده فریکشنلس و بخش عمده‌ای از این فریکشن لس شدن یعنی بدون اصطکاک شدن مرهون ایآیه. یعنی من روی سیستم اعتبارسنجی بانک ملی میرم اعتبارسنجی می‌کنم. منو تشخیص می‌ده رتبه اعتباریم چیه بعد میانگین حسابمو حساب می‌کنه بعد تشخیص می‌ده که چه میزان وام باید به من بده کل فرایند حتی ضامنم همه رو وقتی یه چنین چیزی امکان پذیره چرا شما هنوز دارین اصطکاک بین کارکنانتون و سرویس‌گیرنده ایجاد می‌کنه حالا توی حوزه رادار چی مدیری که هنوز مبتنی بر شواهد ذهنی خودش

مبتنی بر تجربه دبه گذشته خودش تصمیم‌گیری می‌کنه. به نظرم دیگه مدیر عصر ای‌آی نیست. دت‌های ما پر از داده‌های بی‌سر و سامونه. پر از داده‌هاییه که اگر یه جایی ثبت ضبط ذخیره‌سازی بشن مبنای تصمیم‌گیری هوشمند ما می‌شن و بعضاً تصمیماتی رو رقم می‌زنن که در حالت عادی هیچ‌وقت ما اونا اون تصمیماتو بر مبنای تجارب گذشتهمون ممکنه نگیریم. پس بریم سراغ تصمیم‌گیری مبتنی بر داده.

برای کشف پیدا کردن مصاحبه انتخاب و جذب نیروی انسانی کل فرایندش الان با ای‌آی امکان پذیره یعنی شما کافیه یه سیستم ایآیو وصل کنی به مثلاً لینکدین برات بگرده رزومه مرتبطو پیدا کنه رنک بکنه خودش دعوتش بکنه مصاحبه یه ای‌آی باهاش مصاحبه بکنه بعد مصاحبه رو پیاده بکنه بعد ارزیابی بکنه بین ۵ تا گزینه د تا رو بهت پیشنهاد می‌دم و این قضاوت انسانیه در لحظه

رومود بودن یا نبودن شما به عنوان مدیر منابع انسانی در اون لحظه تصمیم‌گیریهای مبتنی بر روابط فردی همه رو حذف می‌کنه و به شدت هزینه تو رو میاره پایین از همه مهم‌تر حالا من بیشتر پس این اصطلاحاً این بیگ پیکچری که من از این ۱۵ تا دادم که حالا همشو دیگه نرسیدم در موردشون صحبت بکنم به نظرم می‌شه راز بقای کسب و کارهای ایرانی در این محیط هوستایلی که در ادامه خواهد داشت ۳ تا فاز پیشنهاد می‌کنم بهتون حتماً اول از یه حوزه‌های زیرساختی مثل اتوماسیون تصمیم‌گیری مبتنی بر داده شروع بکنید بعد کم‌کم زنجیره تأمینتون اون کاستمر اکسپرینستونو ببرین به سمت هوش مسونی و

بعد کم‌کم شخصی‌سازی و مدلای پلتفرمی هوشمند و اینا رو توسعه بدین این سه تا مرحله به عنوان رودمپ پیاده‌سازی هوش و مسونی در کسب‌وکار ایرانی یعنی چیزیه که حداقل من خودم چند جاش کردم و می‌دونم اصطلاحاً جواب می‌ده. در نهایت اینکه چه ما بخوایم چه نخوایم آینده نمی‌مونه برای ما. آینده در نهایت هیچ جوره قابل پیش‌بینی نیست. آینده رو ما می‌سازیم.

تصمیمات امروز ما آینده رو می‌سازه. هر چقدر این تصمیمات در لحظه‌تر م هوشمندانه تر مبتنی بر دیتا تر باشه احتمال اینکه بتونیم موفق بشیم افزایش پیدا می‌کنه پس یه مدیر خوب کسیه که معمار خوبی برای این شکل دادن به این آینده باشه ببخشید من پرحرفی کردم متشکر از حضورتون

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درباره این قسمت:

گفتگوهای مشابه:

نیم‌نگاه سوم: تاملی در باب مرگ دولت در اقتصاد ایران به روایت دکتر محمدی

نیم‌نگاه دوم: دکتر بیرانوند و اضمحلال نظام آموزش عالی در ایران

نیم‌نگاه اول: ترامپ، عربستان و هوش مصنوعی

نیم‌نگاه

پراپ‌تاک ۴: پراپ‌تک چیست به روایت دکتر کیارش عباس‌زاده

پراپ‌تاک ۳: آینده اقتصاد صنعت ساختمان در گفتگوی دکتر عباس‌زاده با دکتر سنگینیان