معرفی
این گفتگو با حمایت ویژه گروه ساختمانی دیا و همراهی مجموعه ویکست و انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران و با تهیه‌کنندگی صابر خسروی تهیه و تولید شده است.
علاوه بر آپارات، می‌توانید پادکست شنیداری این گفتگو را نیز در تمامی اپ‌های پادگیر مجموعه تحت عنوان «فیوتاک» گوش دهید.
متن از زیرنویس خودکار فارسی تنظیم شده است. نام گوینده‌ها بر اساس قرائن متن آمده و بخش‌های مبهم با برچسب «گوینده نامشخص» مشخص شده‌اند.
کیارش عباس‌زاده
به نام خدا عرض سلام و ادب دارم. من عباس هستم و پراپ‌تاک سلسله گفتگوهای درباره فناوریهای صنعت ساختمان و املاک. با ما همراه باشید. خیلی خوش آمدین آقای دکتر. خیلی خوشحالم اینجا در خدمت شما هستیم. تجارب خیلی متعدد و گرانبهایی دارید و افتخار دادید به ما که بتونیم این تجارب رو در واقع روایت بکنیم برای اکوسیستم پراپ‌تک صنعت پراپ‌تک در ایران می‌خوام خواهش بکنم که یک در واقع مرور کلی از صنعت ساختمان در ایران رو اگر امکان داره بفرمایید و بعد به مرور وارد بحث بشیم.
علی سنگینیان
منم سلام عرض می‌کنم. خیلی خوشحالم خدمت شما هستم. ممنون از لطف شما. ببینید ما به هر حال در مورد صنعت ساختمان به هر حال همیشه این بحث مطرح شده که صنعت ساختمان تو همه کشورها یکی از درایورهای اصلی توسعهست. به‌خاطر سهم بزرگی که داره و به‌خاطر پیوندهای پسین و پیشین گسترده‌ای که ایجاد می‌کنه و اینکه توی محاسبه تشکیل سرمایه ثابت ناخالص داخلی ساختمان یکی از اجزای اصلی در واقع محاسبه سطح سرمایهگذاری انجام شده است. بنابراین موضوع مهمیه و تو کشور ما به‌خاطر یه سری ویژگی‌های دیگه‌ای که داره حالا بعداً در موردش صحبت می‌کنیم.
اهمیتش به نظر من دو چندانه. من اگه بخوام صنعت ساختمانو تو کشور ما به‌عنوان صنعت به‌عنوان بیزنس مرور بکنم و یه کلیاتی در موردش بگم که بعداً در مورد هر کدومش بخوایم بحث بکنیم می‌تونم بگم که یه صنعت در واقع حول حوش ۴۰۰ میلیارد دلاریه تو کشور ما که فکر می‌کنم بزرگترین Asset Class کشور هستش اگر بخوایم دسته بندی بکنیم توی است کلاسهای مختلف بزرگترین در واقع Asset Class کشوره اما تقریباً مشکلات اصلی صنعت کشور و اقتصاد کشورم با خودش داره.
من اگه اینا رو بخوام آیتم با آیتم بگم که دسته بندی داشته باشیم که بتونیم موضوع رو یه ذره منظرم‌تر صحبت کنیم می‌تونم بگم که اولین مشکلی که ما تو صنعت ساختمان داریم مشکل تأمین مالیه. مشکل تأمین مالی برای مشکل عمومی کشوره و ما به‌خاطر محدودیت‌های مالی که داریم توی همه صنایع محدودیت‌های مالی داریم اما این محدودیت تو صنعت ساختمان خیلی پررنگه. تقریباً ۶۰ پروژه‌های ساختمانی ما با محدودیت منابع مالی روبهرو هستن و صنعت ساختمان از صنایه‌ایه که ما متأسفانه ابزارهای مناسبی برای تأمین مالیش نه تو بازار پول توسعه داریم نه تو بازار سرمایه بنابراین این سند از این منظر از صنایع دیگه عقب‌تره و
مشکلات بیشتری داره دوم اینکه موضوع سرمایه خارجی تو صنعت ساختمان خیلی کم اتفاق افتاده توی خیلی از کشورهایی که صنعت ساختمون توشون توسعه پیدا کرده سرمایه‌گذار خارجی یکی از درایورها بوده ولی تو کشور ما تقریباً سرمایه‌گذار خارجی سطح ساختمان اتفاق نیفتاده نمونه‌ای داشتیم اصلاً موفق هم باشه بله توی گذشته در واقع تو دوران پهلوی ساختمان‌هایی بوده که در واقع خارجیا ساختن ولی عمدتاً با منابع داخلی ساخته شده سرمایهگذاری با اون دید که خارجیا بیان ساختمان بسازن و به مردم واگذار کنن تو کشور ما اتفاق نیفتاده خب یه بخشش برمیگرده به اینکه اصلاً ما عملاً ارتباطی در در واقع با بازارهای مالی بینالمللی نداریم و از طرف دیگه که
صنعت ساختمان ما با توجه به محدودیت‌های پیچید قوانین اداری و بحث‌هایی از این دست خب خیلی جذاب نبوده برای خارج. موضوع بعدی بحث بوروکراسی و قوانین پیچیدهست. ما صنعت ساختمان ما از زمان گرفتن در واقع شروع مجوزها و شروع فعالیت و در واقع پروانه‌های مختلف بسیار زمانبره، بسیار پرهزینه است و بسیار سخته و این باعث می‌شه که خیلیا یعنی خیلی از هزینه و زمان زیادی صرف گرفتن این مجوزها و قوانین و در واقع پروانه‌ها بشه و عملاً این هزینه‌های ساختو خیلی بالا می‌بره، زمان ساختو خیلی بالا می‌بره و مشکلی هم که داره می‌گه که اینا رو مرتب تغییر می‌کنه.
و حتی با تغییر آدما تغییر می‌کنه. شما یعنی احتمالاً تجربه شنیدید از آدمای مختلف که با عوض شدن شهرداری یه منطقه حتی مثلاً ربیها تغییر کرده بخواین توی این صند اثر گذاشته.
کیارش عباس‌زاده
چرا اینو تسهیلش نمی‌کنن آقای دکتر؟ این فرایند بوروکراتیک اخذ مجوزها رو چرا تسهیل نمی‌شه تو؟
علی سنگینیان
ببین ما متأسفانه دستگاه‌های مختلفی در واقع داریم که در این صنعت تصمیم‌گیر هستن از در واقع شهرداری گرفته وزارت راه مسکن شهرسازی نظام مهندسی و آتشنشانی و دستگاه‌های مختلف و خب این مشکل اصلی کشور ما هست این هماهنگی بین نهادهای نظارتی و نهادهای رگولاتور متأسفانه تو کشور نیست و تو صنعت ساختمان غیر از اینکه این مقررات پیچیده هستن مرتب تغییر می‌کنن خیلیاشم به نظر من اصلاً رویا رویاهای شخصی شده و توی بعضی از حوزه‌ها شما یه سری آدمایی دارید که بلدن این کارا رو انجام بدن و اصلاً دیگه اصلاً خارج از چارچوبا این کارا رو انجام بدن که حالا خیلی بهش نمی‌خوایم بپردازیم.
موضوع بعدی بحث کیفیت پایین مساله و تکنولوژیه که به هر حال بحث فکر کنم امروز ماست که می‌خوایم بیشتر بهش بپردازیم. استفاده از مسالک هم کیفیت و غیرستاندارد خیلی معموله تو صنعت ساختمانسازی ما و یه بخشش برمیگرده به اینکه ما صنعت ساختمان ما صنعت مکانیزه نیست یعنی آدم‌ها اشخاص بدون تخصص می‌تونن وارد صنعت بشن و شروع کنن به ساختمانسازی که فکر کنم جزو معدود کشورهای دنیا هستیم که به آدما اجازه می‌دیم بدون تخصص در واقع معماری و مهندسی ساختمون بساز
کیارش عباس‌زاده
آیا آماری داریم که همین غیرمکانیزه بودن یا اینکه آدم‌ها بدون تخصص وارد حوزه‌ای ساخت می‌شن چه خسارت‌هایی وارد می‌کنه یا برآوردی دارید شما؟
علی سنگینیان
ببینید خسارتها عدد نمی‌تونم بگم ولی همینجوری مثلاً شهودی می‌تونم بگم که این تفاوت معماری نما و در واقع این سط سطوح ارتفاعی که ما می‌بینیم می‌خوایم نشون می‌ده که هماهنگی اینجوری وجود نداره ولی این عمر پایین ساختمان‌هایی در واقع ساخته شده توی کشور اینکه ما ساختمانهای ۳۰ ساله رو ساختمان کلنگی حساب می‌کنیم و دوباره مجوز می‌گیریم اینا رو تخریب می‌کنیم و می‌سازیم اینا ثروت کشوره که از بین که جای دیگه دنیا اینطوری نیست نیست ولی شما تو کشورهای دیگه ساختمانهای مسکونی می‌بینید که بالای ۲۰۰ سال عمر داره ۳۰۰ سال عمر داره و همچنان داره استفاده می‌شه.
این مسئله کم کیفیت و تکنولوژی پایینی که ما توی صنعت داریم استفاده می‌کنیم باعث می‌شه که ساختمانسازی تو ایران گرونه در واقع دوره ساخت بالاست عمر ساختمان‌ها پایینه انرژی برری ساختمان‌ها بالاست یعنی ساختمان‌ها در واقع سبز نیستن پایدار نیستن خیلی محیط زیست دوستوست نیستن و بهره‌وری پایینی دارن. یعنی ما عملاً داریم منابع بیشتری از انتظار در واقع صرف می‌کنیم برای اینکه خونه بسازیم و دوره کمتری ازش بهره‌برداری بکنیم که این موضوع رو من فکر کنم بیشتر بهش بپردازیم چون موضوع اصلی بحث ما باشه تو حوزه فناوری هم که واقعا عقبیم ما از دنیا به هر حال به‌خاطر عدم ارتباط ما با دنیا با شرکت‌های صاحب تکنولوژی با شرکت‌هایی
که در واقع تکنولوژیهای نو رو در سمت ساختمان توسعه دادن خب ارتباط ما با دنیا قطع ما عملاً به اینا دسترسی نداریم. معدود شرکت‌های ساختمه در داخل کشور بعضی از این تکنولوژی‌ها رو به‌صورت بومی دولپ کردن و توسعه دادن دارن استفاده می‌کنن. خب طبیعتاً نمی‌تونه اینا لبه تکنولوژی باشه. عمومیت نداره و اگه داره جایی هم کار می‌کنه خیلی موردی هستش و پراکنده پراکنده هستش دیگه. یه در واقع مطالعه من از مکینزی نگاه میکردم.
و بررسی کرده بود. ادعاش این بود که تا سال ۲۰ ۲۷ ارزش بازار شرک در واقع فناوریهای ساختمان به یک و نیم تریلیون دلار می‌رسه یعنی سال حولحوش ۳۰ رشد پیدا می‌کنه و این تکنولوژی به‌طور میانگین می‌تونه تا ۳۰ هزینه‌های ساخت و کاهش بده اصلاً عدد معنی داره وقتی شما به حجم سنت نگاه می‌کنید یک سوم اون عدد بزرگی که دقیقاً من مثال زدم خدمت شما ما صنعت ۴۰۰ میلیارد دلاری داریم بنابراین عدده در هر مقیاسی می‌تونه توجیه داشته باشه یا اگر بخوایم از این دید نگاه کنیم ما تو کشور سالانه نزدیک یک میلیون مسکن نیاز داریم با توجه به رشد.
جمعیت و این یه چیزی حولش ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری سالانه نیاز داره خب اگر ما بتونیم با استفاده از این تکنولوژیا ۲۰ ۳۰ این صرفه‌جویه رو توش انجام بدیم ببینید چه عدد بزرگی اتفاق می‌افته که می‌تونه این صنعتو جذاب‌تر بکنه.
کیارش عباس‌زاده
آقای دکتر یه سؤال می‌خوام ازتون بپرسم. چند مورد خوبو اشاره کردید. یکی انرژی‌بری بالا که خب مشکل روز ما هم هست هم مصرف زیاد آب یه جاهایی حالا البته بیشترش صنعتی هستش ولی تو خود حوزه ساختمان هم همین‌طور. یکی مصرف زیاد انرژی برق و گاز.
یه نکته دیگه‌ای که ذکر کردید کمبود واحد مسکونی هستش توی ایران. خود این مسئله باعث چه چیزهایی می‌شه؟ چه آسیب‌هایی رو شکل می‌ده. فرض کنیم که یکی نمی‌دونه کمبود واحدهای مسکونی باعث چی می‌شه. معنیش چی هستش؟ می‌شه اینو به زبان ساده‌تر برای مخاطب برنامه ما بیانش بکنید؟
علی سنگینیان
ببینید روی بحث نیاز به مسکن جدید اول اینکه به هر حال ما یه جمعیت جوانی داشتیم که به هر حال حالا الان در واقع وارد پنجره جوانیمون در واقع بسته شده وارد دوره میانساری داریم می‌شیم ولی به هر حال از دهه ۶۰ با اون رشد جمعیت جوان نیاز به خانه دار شدن خب نیاز به خانه‌های جدید افزایش پیدا کرده ولی خب سرمایهگذاری به نزد کافی انجام نشده و خانه‌های جدید به همون میزان ساخته نشده و یه تقاضایی انباشه‌ای اتفاق افتاده توی دولت‌های گذ گذشته سعی کردن با ساخت مسکن ارزان در قالب مسکن مهر و مسکن ملی بخشی از این تقاضا رو جواب بدن که می‌دونیم اون ساختمون اون نوع
ساختمون‌سازی و اون استراتژی هم نقاط مثبتی داشته هم نکات منفی که حالا می‌تونیم بهش بپردازیم بخشی از آدما رو صاحبخانه کرده ولی خانه‌دار شدنی که لزوماً در واقع قابل استفاده به‌عنوان ما در واقع شما مالک نیستید مثلاً خونه در یک نقطه‌ای از شهر واقع شده که شما اصلاً ازش نمی‌تونید استفاده کنی مجبوری در واقع اجاره بدی به یه آدمی که اون قسمت شهر نهایت اون کارکرد مسکن اجتماعی تو نداشته نداشته واقعا برای مردم نداشته عده آدم از آدما خانه دار شدن با اون دیدی که آقا من خانه دارم در مقابل تورم در مقابل افزایش قیمت آقا مسون هستم و دیگه نگران مثلا دغدغه اینکه قیمت خانه بالا می‌ره من
نمی‌تونم خانه دار بشمو ممکنه برای بعضی از قشرا حل کرده اما مشکل تقاضای مسکنو حل نکرده چون مسکن میس ویژگی خاص باید داشته باشه. من مسکنی که می‌خوام در واقع داشته باشم اینه که اون آرامشی که می‌خوام اون امنیتی که می‌خوام اون دسترسی که می‌خوامو به من بده. خب اینا نداشتم. خیلی از اینا زیرساخت‌های لازمو نداشتن. خیلی از اینا تو نقاطی از کشور در نقاط جغرافیای از شهر واقع شدن که عملاً به محیط کار نز به محیط در واقع بازار کار نزدیک نیستن و حالا رفت آمدای سختی که دارن اینها در کنار در واقع این جواب دادن بخشی از تقاضا مشکلاتی هم ایجاد کردن حالا از مشکلات اجتماعیش که بگذریم
بازار در واقع مسکنو به هم زدن بازی بازار مسکنو به هم زدن بازی قیمتها رو به هم زدن نوع قراردادها رو به هم زدن که حالا می‌تونیم در موردش بعداً بیشتر صحبت بکنیم. مشکل بعدی که ما تو بازار در واقع مسکن داریم نیروی کار غیرماهره. متأسفانه فکر می‌کنم بعد از بخش کشاورزی غیرماهرترین نیروی کاری که تو کشور شاغلن تو بخش مسکن شاغلن. در حالی که مسکن ساخت مسکن یک فعالیت کاملاً تخصصیه. در همه جای دنیا آدمایی که تو این حوزه کار می‌کنن به هر حال باید صاحب صلاحیت باشن. تحصیلاتی داشته باشن. چون به هر حال مجموعه پیچیده‌ای از تصمیم‌گیریاست دیگه.
در مورد بحث مقاومته، در مورد بحث سازهست، در مورد بحث طراحی همه اینا آدمای در واقع ماهر می‌خواد اما ما خب این مهارتو نداریم. عمده نیروی کار ما تو بخش مسکن نیروی کار غیرماهره. عمدتاً هم خارجی هستن. خارجی‌هایی که به هر حال غیرمجاز دارن تو کشور کار می‌کنن و خب این اون کیفیتی که مدنظر هستو نمیده. از اونورم یه مهاجرت گسترده‌ای داریم تو نیروکار ماهر کشور خب این خیلی فشار آورده روی این صنعت و صنعت ساختمان و بسیار به نظر من بهش آسیب زده از اینکه اما که از تکنولوژی روز استفاده نمیکنیم حتی نیروی کار ماهر صاحب تجربه‌ای هم که به هر حال داشت به ما کمک
میکرد اون بخشم به هر حال از دست دادیم و خب این خیلی می‌تونه به این صنعت آسیب بزنه یعنی برای اینکه من ببینید درست متوجه شدم برای اینکه ما بتونیم هزینه‌های ساختو کاهش بدیم میایم از نیروی غیرمتخصص استفاده می‌کنیم که هزینه کاهش پیدا می‌کنه اما در نهایت کیفیت و بهره‌وری و عمر اون ساختمون هم کاهش پیدا می‌کنه. دقیقاً دقیقاً ببینید ما یه ویژگی خاصی صنعت ساختمان داره. من اول بحثم گفتم ما صنعت ساختمان توی کشور ما یه سخ صنعت غیرمتمرکزه یعنی من و شما می‌تونیم تصمیم بگیریم فردا بریم مجوز بگیریم شروع بکنیم.
یه برج ۱۰ طبقه بسازیم حتی ۱۰ طبقه بسازیم هیچکی اصلاً به شما نمیگه شما این در واقع از کجا کوالیفاید هستید از کجا این در واقع وی استاندارد و در واقع این قابلیتو دارید شما منابع داشته باشید می‌تونید مجوزشو بگیرید و بسازید بنابراین یه ساخت صنعت غیر متمرکز ز داریم که اشخاص دارن توش کار می‌کنن و دوم حتی اونایی که در قالب شرکت‌های حقوقی هم کار می‌کنن باز اشخاص هستن. اشخاصی که به‌صورت شخصی کار کردن ساختمون ساختن حالا بعد از یه مدتی رسیدن به یه ساختاری که آقا یه شرکتی هم درست بکنیم که باز هم خودشون هستن خودش خودشم مدیرعامله خودش رئیس مدیر است خودش هیئت مدیر است خودش تصمیم
می‌گیره همه کار خودشه دوباره خب این یعنی اینکه من انگیزه‌ای خیلی ندارم اینو به عنوان یه صنعتی ببینم که اون الزامات در واقع کرپورت گاورنرو توش ببینم الزامات کیفیتو توش ببینم الزامات ایمنی رو توش توش ببینم اصلاً به‌عنوان یه بیزینس توش سازمان و روش تعریف بکنم دنبال کاهش هزینه با استفاده از تکنولوژی باشم نه با استفاده از در واقع کاهش کیفیت خب من وقتی اینا رو ندارم برای اینکه سودمو حداکثر بکنم برای اینکه نظاریتم از اونور کیفیت نیست چیکار می‌کنم؟ می‌رم از مواد می‌زنم مواد غیرستاندارد و کم کیفیت استفاده می‌کنم نیرو کارون قیمت استفاده می‌کنم کم کیفیت استفاده می‌کنم روی بحث انرژی‌بری ساختمان‌ها به هر حال شما برای
اینکه ساختمانو عایق بکنید برای اینکه ساختمانو سبزش بکنید باید هزینه‌های بیشتری بکنید نمی‌کنم برای اینکه قیمت تموم شدن بالا نره و در نهایت تو مصرف انرژی یه عالمه در واقع اصراف اتفاق می‌افته یه عالمه تحویل به کشور می‌شه دقیقاً هدرت انرژی داریم که عملاً به اقتصاد کشور تحمیل می‌شه خب همه اینا اینا برمیگرده به این ساختار غیرمتمرکزی که ما تو صنعت داریم. شما تو کشوی دیگه حالا من یه کوچولویی تجربه دارم وقتی ساختمون میرید می‌خرید یا وقتی ساختمون میخواید میرید اجاره بکنید به شما سرتیفیکیت می‌دن.
مصرف انرژی این ساختمان چقده برقش چقدر آبش چقده سطح مقاومتش چهجوریه حتی به شما هزینه‌های مینتننس سالانه رو حدودشون می‌گه یعنی این نشون می‌ده با یه برنامه‌ریزی خیلی کامل و دقیق اینو حساب کتاب کردن آقا ساختمان گرید A گرید بیه این روی قیمتش اثر می‌ذاره روی اجارهش اثر می‌ذاره روی حتی بیمهش اثر می‌ذاره. بنابراین یه نظامی وجود داره که این نظام اومده رو کیفیت سرمایهگذاری کرده. ما متأسفانه به نظر من کیفیت توی صنعت ساختمان ما مقبول واقع شده و وقتی از کیفیتم صحبت می‌کنیم متأسفانه از بر از لعاب ساختمون صحبت می‌کنیم. وقتی می‌گیم فلان ساختمان با کیفیته یعنی اینکه آقا شیر حالت خوبی استفاده کرده در و پ دقیقاً در و پنجره
خوبی استفاده کرده کاشی کف ایتالیاییه مثلاً سرامیک فلان مثلاً آلمانیه با این دید به کیفیت نگاه می‌کنیم درکه وقتی می‌گیم کیفیت شامل همه چیز هست شامل فضای مفید زندگی شامل انرژی در واقع به اون رد پای کربن در واقع ساختمون شامل امنیت و مقاومتی که به من می‌ده دسترسیهایی که ایجاد می‌کنه راحتی من توی در در واقع ساختمون دسترسی من به در واقع فضاهای مختلفی تو ساختمون همه اینا حتی بازیافت اون چیزهایی که به‌عنوان زباله تو خونواده شکل می‌گیره خیلی جا رو بازیافت می‌کنن به‌عنوان کود استفادهش میکن دقیقاً یعنی این سیستم‌ها که در نهایت یه ساختمان سبز یا یه ساختمان پایداررو تعریف می‌کنه مجموعه‌ای از عوامله ممکنه موردی
تو ایران داشته باشیم آدم خوش سوقی باشه این کارو کرده باشه اما اگه به کلیت صنعت نگاه بکنیم این به‌عنوان پارادایم صنعت متأسفانه تعریف نشه شده و به هر حال مشکلات زیستشناسی زیستم محیطی توی سند توی ساختمان زیاده توی دنیا خیلی تلاش بیان از مسائل بازیاف شده استفاده کنن یا تلاش شده با استفاده از تکنولوژی‌هایی که حالا بعداً در موردش صحبت می‌کنیم استفاده از مساله رو کاهش بدن یعنی وقتی ساختمونی می‌سازن فولاد کمتری استفاده کنن سیمان کمتری استفاده کنن تا حد ممکن از در واقع مسائل بازیافتی استفاده کنن برای اینکه شما دیدید تو بعضی از شهرها اطرافش به شهرها نگاه می‌کنید یک کوه بزرگ داریم.
که این کوه بزرگ همش در واقع ضایات ساختمانیه. یکی از چالش‌ها مصالح ساختمانیه که بازیاف نمی‌شه نمی‌شه و اینا در واقع می‌ره توی طبیعت رها می‌شه تو خیلی از شهرا شما می‌بینید کوه‌هایی دارید که نخاله‌های ساختمانی همه جا تابلو زن آقا اینجا نخاله ساختمانی نریزید برای اینکه انقدر نخال زیاده ملت باید چیکار بکنه یعنی شما ساختمونی که تخریب می‌کنید از اونور کامیون آورده اینا می‌ره می‌بره طبیعت خالیش می‌کنه.
در حالی که اینا رو می‌شه بازیافت کرد خیلی از اینا قابل بازیافته و قابل استفاده مجموعه از اینا باعث شده که صنعت ساختمان ان ما یه خیلی ویژگی‌های منحصر به فردی داشته باشه که به نظر من این ویژگی‌های منحصر به فرد یه جاهایی اینو با صنعت ساختمون تو کشورهای دیگه جداش می‌کنه، تفکیکش می‌کنه. نوع سرمایهگذاری تو این صنعتی که اتفاق می‌افته نوع نگاهی که مردم به ساختمان دارن به اون دید سرمایهگذاری که اگه لازم شد در موردش صحبت می‌کنیم.
و در نهایت فرهنگ ایرانی که شما رو تشویق می‌کند خانه‌دار باشید که تو اروپا ممکنه تو آمریکا تو کانادا نباشد همچین پرنگی از بچگی به ما گفتن خونهتو بخرا خونه بخرا در واقع خانه‌دار آ فلانی خونه خریدهار مثلاً این این به ما یه فرهنگ جا افتاده خب این الزامات به ما در در واقع یه چارچوبی می‌ده که با یه دید دیگه‌ای به صنعت ساختمان نگاه کنه.
کیارش عباس‌زاده
دقیقاً خودت خانه دار شدن برای یه عده شده منشأ اضطراب و استرس برای یه عده‌ای هم شده پرستیژ که مثلاً چند تا خونه دارن خیلی خوشحال میشم در مورد شیوه‌های تأمین مالی صحبت بکنیم. من با سازنده‌های مختلفی که صحبت میکردم خدمت شما هم که بودیم و صحبت میکردیم یکی از چالش‌های مهم سازنده‌ها سازنده‌هایی که توی اسکیل‌های بزرگ می‌سازن تأمین مالی هستش. چه چالش‌هایی داره تأمین مالی تو ایران؟
اصلاً چند نوع تأمین مالی وجود داره تو صنعت ساختمان؟
علی سنگینیان
ببینید تأمین مالی تو کشور ما که مشکل عامه یعنی ما تو همه صنایع در واقع مشکل تأمین مالی و نقدینگی رو داریم. خب دلیلشم به هر حال شرایت اقتصادی کشوره رشد نزدیک به صفر کشور برای ۱۰ سال گذشته عدم ورود سرمایه خارجی و این مشکل مشکلی بوده که به هر حال توی کشور به‌صورت عام اتفاق افتاده اما اگه بخوایم در مورد صنعت ساختمان صحبت کنیم از دو دید باید به موضوع نگاه کنیم یک از دید مصرف کننده از دید منی که می‌خوایم ساختمون بخرم، خونه بخرم، به‌عنوان در واقع یا استفاده کنم یا به‌عنوان است ازش استفاده کنم که بعداً منافعشو ببرم. به هر حال اینا تو دنیا
ابزارهای بازار پول و سرمایه براش تعریف شده. مهم‌ترین این ابزارها مگجه. هممون شنیدیم در واقع که شما اگر تو اروپا کار داشته باشید یا تو آمریکا کار ثابت داشته باشید یا تو خیلی از کشورهای دنیا ۸۰ ۹۰ و تو اون سالای بحرانی که در واقع ۲۰۷ ۲۰۸ که در واقع اون در واقع شرایط خیلی شکوفایی با مسکن داشتیم تا بالای ۱۰۰ شما می‌تونستید وام بگیرید مریگج بگیرید وام ۳۰ ساله با نرخ بهره یکی ۲ و این شما رو خانه‌دار می‌کنه همین الانم تو اروپا شما می‌تونید با با علیرغم همه تورمایی که اتفاق افتاده و بالا رفته یا تو آمریکا باما ۳۰ ساله با نرخ‌های ۳ تا ۴ بگیرید.
۸۰ قیمت ساختمان شما وام می‌گیرید. ۲۰ دام پیمنت دارید که معمولاً دام پیمنترو یا در واقع از پرداختهای شخصی انجام میدید یا خیلی از آدما از شرکتهاشون وام می‌گیرن برای قسمت ۲۰ده و خانه‌دار می‌شن. خ همین دغدغه نیست. بنابراین خانه‌دار شدن تو اون کشورها با اگر شما شغل داشته باشید بسیار آسانه یعنی شما اگه تو ایران بتونید وام ۳۰ ساله بگیرید ببینید چقدر کمک می‌کنید اما متأسفانه این ابزار بسیار کارآمد که بسیار کم ریسکه چون شما عملاً استتونو در واقع دارید پشتوانه اون وام قرار میدید و خب بخش بزرگی از در واقع تقاضای وام تو دنیا وام مصرفی همین مرگا هستن اونجا آدما نمیرن وام بگیرن که مثلاً
خرج کنن جهیزیه بخرن کارایی که ما تو ایران انجام می‌دیم اگر کسی وام می‌گیره می‌ره خونه بخره خب این وام در واقع کمریسکه معمولاً با نرخ بهره پایینه و طولانی مدته ما تو کشور ما سال‌های گذشته اجازه داشتیم همه بانکها وام مسکن بدن بانک مرکزی به دلایلی که همیشه می‌دونیم و برای اینکه یه مشکلرو حل بکنن میان صورت مسئله رو پاک می‌کنن اومدن کل بانکها رو از دادن وام مسکن ممنوع کردن گفتن فقط بانک مسکن باید وام مسکن بدن بقیه با ما در واقع بانکها از این بازار خارج شدن در حال که قبلاً اجازه بود.
بانکها می‌تونستن وام بدن بانک مسکن در واقع به‌عنوان تنها بانک تخصصی اومده تو این حوزه وام مسکن می‌ده و چون تقاضا زیاده چون نرخ پول گرونه سفرده‌ای که جمع می‌کنه عملاً اون تعادلو برقرار نمی‌کنه نمی‌تونه در واقع به شما ۳۰ ساله بم بده اصلاً توجیه نداره بام ۳۰ ساله با نرخ ۳۰ اصلاً تو هیچ ماشین حسابی نمی‌شه حسابش کرد بنابراین میاد چیکار می‌کنه مثلاً به شما وام مثلاً ۱۰ ساله می‌ده این وام ۱۰ ساله که مثلاً شاید در نهایت شما می‌تونید ۵ متر ۱۰ متر تو شهرای بزرگ ۲ متر خونه بخرید یعنی اصلاً کمک کننده نیست خب همین این تو بازار پول بنابراین ما ابزاری برای
خانه‌دار شدن آدما برای کمک به خانه‌دار شدن آدما نداریم این ابزار توی دنیا تبدیل می‌شود به در واقع ام اس رو در واقع مورگجها رو تبدیل می‌کنن به ام بی اس اینا رو باندل می‌کنن تو بازار سرمایه می‌فروشن دوباره منابع جدید خلق می‌کنن و بانکها دوباره منابع جدید دارن برای اینکه وام جدید بدن ما اینا رو در واقع نداریم یه د تا کیس کوچولو بانک مسکنو در واقع شرکت‌های گروف کردن در حد ۲۳۰۰ میلیارد تومن خب اینا مشکلات کشورو حل نمی‌کنه.
بنابراین در حوزه تقاضا جواب دادن به تقاضا و کمک به تقاضای مصرفی و سرمایهگذاری مردم متأسفانه ابزارهای تسهیلاتی نداریم و کمکی به مردم نمیکنیم. بنابراین اگر شما میخواید خونه بخرید باید پسانداز بکنید. باید دارایی بفروشید. باید از پدر و مادر کمک بگیریدو بفروشید تا بتونید خونه بخرید این این تا یه دوره‌ای جواب میداد اونم دیگه الان جواب نمیده برای اینکه انقدر قیمتها بالا رفته عملاً دیگه تقاضا قدرت تقاضا از بین رفته و خب شاهد هستیم که بازار تقاضای مسکن خب خیلی حالت رکودیه موضوع دوم در بخش ساخته یعنی ما اگر مسکن در واقع دید عرضه و تقاضا نگاه کنیم دیگه گفتیم از دید تقاضا متأسفانه محدودیت
نقدندگی و مالی خب خیلی جدیه که ام بی اسو مثال زدم اجازه بدی ریتسم مثلاً مثال بزنم آره مثلاً تو دنیا یه صندوقهایی هست به اسم صندوقهای ریدس ریل استیت در واقع تراست که تو اون ریتسا به‌صورت حرفه‌ای میان اجاره‌داری می‌کنن اگه من و شما علاقه‌مندیم از منافع صنعت ساختمان بهره ببریم آقا اجاره در صنعت ساختمان یه بازدهست دیگه من به جای اینکه اینکه مثلاً در فیکسینکام سرمایهگذاری کنم پول سپرده بذارم آقا می‌بینم مسکن پول در واقع بازه بیشتری به من می‌ده می‌رم پولمو در واقع توی صندوقهایی می‌ذارم که این صندوقها به‌صورت تخصصی می‌رن.
ساختمانهای بزرگو حالا یا می‌سازن یا می‌خرن و اینا رو اجاره می‌دن. خب اجاره ساختمان‌ها می‌شود باز سرمایهگذاری من. یعنی یه بخشش می‌شه در واقع منجمنت فی من برمی‌دارم کارمازنام برمی‌دارم بقیهشو تقسیم می‌کنم بین سرمایه‌گذاران بنابراین اون تقاضایی که با دید سو سو سوداگری من سوداگری منفی اصلاً نمی‌بینم با دید سوداگری با دید سرمایهگذاری به مسکن تعریف شده رو جواب می‌ده دیگه لازم نیست من پول بذارم خونه بخرم که این خونه رو اجاره بدم که یه پولی دربیارم در واقع این ریتس این کارو داره برای من می‌کنه.
که تازه توی ایران داره باب می‌شه و هنوز به اون آره ما قبلاً در گذشته یه چیزایی راه انداختیم به اسم صندوقهای زمین و ساختمان که کار ساخت انجام میداد درسته که اون صندوقها عمدتاً به‌خاطر پیچیدگی بسیار زیادش و محدودیت‌های قانونی که داشتن عمدتاً به مشکل خوردن و ادامه پیدا نکردن دو سه مورد بیشتر تأسیس نشد بعدش این صندوقهای در واقع ریسو به اسم صندوقهای املاک و مستغلات راه انداختیم که خواستیم کار اجاره‌داری بکنیم اینام دو سه تا تأسیس شده باز هم به نظر من به‌عنوان کسی که سال‌ها تو بازار سرمایه کار کردم.
هم اون کارکرد رو نخواهد داشت چون نسبت در واقع قیمت به اجاره یا پی به آر تو ایران پایینه و بازهای که شما از اجاره‌داری به دست میارید جوابگوی در واقع بازه انتظاری سرمایه‌گذار نیست چون عمدتاً سرما تو ساختمان قسمتی که سود می‌سازه تو ایران افزایش قیمت کپتال گینه بنابراین شرکتا اینایی که صندوق تأسیس کردن سعی کردن یه مدلی این کپیتال گینه رو بیارن توی صندوق و ولی هنوز همچنان خیلی اون جذابیت لازمو نداره.
ما طبق معمولم اومدیم یه کلکی هم می‌زنیم دیگه. ما ایرانیا همیشه سعی می‌کنیم ابزارها رو یه جور دیگه استفاده کنیم. بعضی از نهادهایی که اسد داشتن ساختمون داشتن این صندوقها رو تأسیس کردن. املاک و مستقلاتشون ریختن تو این ساختمون تبدیلش کردن به اوراق بهادار. حالا این اوراق بهادار می‌شه اینو وثیقهش کرد می‌شه فروختش می‌شه خوردش کرد هر کار دیگهش کرد. یعنی ابزارسازی در واقع اوراقارسازی کردن یه کارکردیه ولی اون کارکرد ریتسو انجام نمیده نه
کیارش عباس‌زاده
این نکته هم بگم آقای دکتر توی صحبتشون به پی به آر اشاره کردن پیآر همون پرایس به رنتی هستش که ما توی بورس هم پرایس به ارن داریم پی به ای داریم برای مخاطبمون که دارن نگاه می‌کنن احیاناً اگر آشنا نباشن می‌تونن گوگل بکنن و خب خیلی از این اصطلاحات رو باهاش آشنا بشن خواهش میکن
علی سنگینیان
من مثلا همین بخوام چیز بکنم مثلا بین پی به ای در واقع همون چیزی که شما توضیح توضیح دادی تو بازار سرمایه مثلاً به‌صورت استاندارد عدد مثلاً ۵ یا شه تو بازار پول با نرخ حساب کنیم ۳۰ مثلاً پی شما حولش ۳۰ س می‌شه س و نیم مثلاً شما اگه بتونید سود ۳۰دی بگیرید در واقع پی شما حولش سه یعنی شما ۳ ساله اصل پولتون برمیگرده تو بازار مسکن این ادا حولش ۱۰ه و حتی یه وقتا بیشتر از ۱۰ه وقتی پی من یا پیآر من ۱۰ه خب این نسبت به بازار پول و بازار سرمایه قابل رقابت نیست.
داره بازه کمتری به من می‌ده بنابراین اجاره دادن یه فرض یه کار سرمایهگذاری جذاب در قیاس به بقیه بازارها نیست چی جذابش می‌کنه افزایش قیمت مسکن که کشور ما از اون کشورهایی بوده که بازار در واقع ملکش املاک مستقلاتشو اگه شما توی روند بلند مدت نگاه کنید تقریباً همه بازارا رو می‌زنه تورمو می‌زنه طلا و عرضو می‌زنه بورسو می‌زنه خب این این نشون این یه حافظه تاریخی برا ملت ایجاد کرده که آقا من در هر مقطعی ساختمون بخرم ۵ سال بعد گینی که می‌گیرم به هر حال از بقیه بازارها جذابه خون اون تقاضای در واقع سرمایهگذاری رو بالا برده ولی اجاره‌داری در واقع اون توجیه لازمو نداره واسه همین
ریتس‌های ما اون کارکردی که تو دنیا ازشون به‌عنوان اجاره داری نظاممند در واقع بلندمدت مثلاً مجموعه‌های ساختمانی دارن مثلاً آقا ۳۰ سال ۵۰ سال اینا رو دارن مدیریت می‌کنن، اجاره می‌دن و خب یه فسیلیتی خیلی خوبه که شما مثلاً یه مجموعه دارید اجاره میدید ساختمان مثلاً ۱۰۰۰ واحدی، ۲۰۰۰ واحدی، ۳۰۰ واحدی این هم از اونور عرضه رو افزایش می‌ده ساختمان در واقع ساختمان قابل اجاره رو افزایش در واقع افزایش می‌ده از اینورم مردمو در واقع مطمئن می‌کنه که آقا من می‌تونم اجاره بلندمدت داشته باشم با نرخ‌هایی که خیلی رشد عجیب غریب نخواهند کرد و و اون نگرانی که شما گفتید برای خانه ار شدن عملاً از
بین می‌بره. نمی اگر بخوایم یه مقایسه‌ای داشته باشیم بین بازار مسکن و سایر بازارهای مالی حالا تو حوزه‌های مخ توی شاخص‌های مختلف یکیش مثلاً همین بود که شما فرمودین مثلاً سوددهیشه چطور می‌تونیم اینا رو با هم مقایسه بکنیم از لحاظ حالا سرمایه‌ای که برای ورود لازمه از لحاظ نگاهی که باید داشته باشیم به این بازارها از لحاظ خود سوددهیش از لحاظ نقدشوندگی می‌شه یه مقایسه‌ای داشته باشیم بین بازارهای مالی و مسکن من متأسفانه آمار همراه ندارم ولی می‌تونم در واقع یه آمار دقیق به شما بدم که مثلاً در ۳۰ سال گذشته چه اتفاقی تو این بازارها افتاده توی گوشیم این اطلاعاتو دارم ولی ببینید ما یه کشور تورمی هستیم یعنی سال‌های ساله
که تورم در واقع دو رقمی داشتیم این تورم دو رقمی در نهایت چیکار کرده اومده اخلاق مردمو تغییر داده اصلاً بازم منفی بحث نمی‌کنه کنم آدما رو به این سمت برده که آقا من از تکتک فرصتهای سرمایهگذاری باید استفاده بکنم که خودمو در مقابل افزایش قیمتها حج بکنم، مسوم بکنم. یه دوره‌ای رفتیم سیم کارت خریدیم، یه دوره‌ای موبایل می‌خریدیم، یه دوره‌ای تو صفحه ماشین بودیم همه این کارا رو میکردیم برای اینکه چیکار کنیم؟ برای اینکه افزایش قیمت رو من تا حد ممکن خودمو در مقابلش سیو بکنم.
خب این باعث شده که خیلی بتونیم مقایسه بکنیم یعنی به هر حال این فرصتو به ما می‌ده که هر کدوم از در واقع همه چیز بادوام تو کشور ما شده یه فرصت سرمایهگذاری خب از این دید اگر نگاه کنیم می‌شه بازارا رو دسته‌بندی کرد ما یه بازار پول داریم که بانکها هستن سپرده‌ای که توش می‌ذاریم که به هر حال تقریباً توی همه سال‌ها غیر از سال‌های مهد معدودی بازده حقیقی بازار پول منفی بوده یعنی همیشه تورم از نرخ سود سپرده‌ای که شما می‌گرفتید بیشتر بوده غیر از یکی دو سال خاص بنابراین کسایی که تو بازار پول سرمایهگذاری کردن و سپرده گذاشتن عمدتاً از تورم عقب بودن بخشی از تورمو جبران
کردن از در واقع همه تورمو نتونستن جبران بکنن و سودی هم نکردن بورس ما به‌عنوان یه بورس در واقع منطقه‌ای کوچیک حالا خیلی بورس بزرگی نیست محدودیت‌های معاملاتی خیلی زیاد داره زیرساختاش در واقع خب خیلی کامل نیست به دلیل حضور سرمایه گذاران خرد که از همون فرهنگی که من می‌گم وارد شده خیلی نوسان می‌کنه این بازار ما توی بلندمدت بازشت تقریباً به‌صورت میانگین نزدیک ۳۰د بوده.
تو بازهای چند سال م مثلاً ۳۰ ساله در نظر توی بازه ۳۰ ساله این حول حوش ۳۰ بازده داشته که اگر مقایسه کنیم تقریباً تورمو کاور کرده یه ذره هم بالاتر از تورمو کاور کرده خب این نشون می‌ده یا کسایی که تو بورس بلندمدت ترید کردن نه من خب لزوماً کسی که ترید کرده کوتاه مدت ممکنه ضررم کرده باشه اما بلند مدت کسی که تو بازار بوده تورمو زده و یه گینی هم گرفته مثبت بود.
یه سهمی رو گرفته نگه داشته نگه داشته بلندمدت اگر یا عوضم کرده بلند مدت تو بازار بوده دیگه یعنی ما یه دوره بلند مدتو داریم حساب می‌کنیم مسکن تقریباً بیشتر از یعنی اگه یه دوره مثلا ۳۰ ساله رو در نظر بگیریم مسکن تقریبا دو برابر تورم رشد کرده یعنی کسایی که تو مسکن بودن هم تورمو کاور کردن هم سود کردن خب این این سابقه گذشتهستا سابقه حالا لزوماً در آینده ادامه پیدا نمی‌کنه اما در گذشته این اتفاق افتاده کسایی که تو مسکن سرمایهگذاری کردن حالا لزوم من سرمایهگذاری نیستم ممکنه من یه خونه‌ای خریدم توارم زندگی می‌کنم ولی رشد.
قیمت این خونه در یه بازه بلندمدت مثلاً ۳۰ ساله حساب بکنیم تورمو کاور کرده و بالا حتی بالاتر از تورم به من بازدهی داده و منو ثروتمندتر در واقع نشون داده حالا درسته که من اگه ا خونه رو بپوشم عملاً هیچ چیزی نمی‌تونم بخرم همون خونه روم نمی‌تونم بخرم ولی از اسم دقیقاً از اسمی منو ثروتمندتر کرده و ثروت منو افزایش داده و بازار بعدی هم طلا و سکه است که طلا و سکه هم به هر حال یه بازار جذابی برای ایرانیا هستش که ما همیشه در واقع همه ایرانیا و من فکر می‌کنم تو طلا که به‌صورت تاریخی همیشه یه بخشی از پورتفومون تو طلا
بوده مخصوصا خانما ایرانی ولی عرضم در چند سال اخیر همیشه یه فرصت سرمایهگذاری بوده. هرچی اینکه سرمایه‌ذاری حالا غیرمولده واقعاً سرمایهگذاری که به اقتصاد کمک نمی‌کنه. بازده‌ای در واقع ایجاد نمی‌کنه. اما به‌عنوان اشخاص به عنوان اشخاص با این دید که آقا من سپر تورمی ایجاد می‌کنم. تو این حوزه سرمایه گذاری کردیم. سکه و طلا و ارض هم عمدتاً تورمو کاور کردن تو این سال‌ها و کسایی که تو این حوزه پول گذاشتن عمدتاً تورمو زدن.
نکته مهم اینه که بشه کدوم در واقع اینا رو به قول خارج افورد کرد یعنی خرید و نگه داشت که مسکن بزرگه مسکن لات معاملاتیش به قول بورسیا بزرگه یعنی شما اگر بخواید سهام بخرید می‌شه با ۱۰۰۰ تومن رفت سهم خرید اگه میخواید سپرده مثلاً ۳۰دی ایجاد کنید شاید بشه با ی میلیارد تومن ایجاد کرد باز مثلاً ۱۰۰ میلیون تومن مثلاً به شما ۲۵دی می‌دن.
اگه بخواید طلا بخرید یا دلار بخرید می‌شه آقا ۱۰۰ دلار خرید ۱۰۰۰ دلار خرید ولی مسکن سایز معاملاتیش بزرگه یعنی من اگر بخوام خونه بخرم مثلاً باید ۵ میلیارد تومن بدم دیگه باید ۱۰ میلیارد تومن بدم تو شهر کوچیک مثلاً عدد دو سه میلیارد تومن بنابراین تقاضاییه که همه نمی‌تونند ازش در واقع جواب بگیرن یعنی اپش بکنن و چه و این در واقع اون اتفاقیه که همه دنبالش هستن که بریم آقا یه ابزارهایی بسازیم که این بازار مسکنو برای همه در واقع قابل دسترس بکنیم بحث فروش متری مسکن سال‌هاست مطرحه که آقا من اگه نمی‌تونم یه خونه بخرم حداقل د مترشو که می‌تونم بخرم ۵ مترشو که می‌تونم بخرم
این در واقع سال‌هاست داره در موردش بحث می‌شه اما به‌خاطر محدودیت‌های قانونی و مشکلات که در واقع اجرایی هیچوقت عملیاتی در سایز بزرگ نشده ممکنه در یه تعاونی محلی توی اداره‌ای شده باشه اما در سایز بزرگ که بیاد تو بازار معامله می‌شه خب اینو یه خورده می‌شه بیشتر برامون باز نشده ببینید ایده اینه که من ساختمان زمانو تقسیم بکنم به در واقع واحدهای معاملاتی کوچیکتر مثلاً یه متر خب این کاری که توکن توکنایز می‌کنه دیگه یعنی شما یه دارایی رو تبدیل می‌کنی به توکن‌های کوچیکتر که من میام مثلاً ۵ تا توکن می‌خرم از ی میلیون توکن مسکنم همینه مثلاً فرض کنید شما ۱۰ هزار واحد در واقع
مجتمع مسکونی دارید اینو تبدیل بکنید به ۱۰ هزار تا در واقع توکن یه متری بنابراین من میام یه مترشو میخم می‌خرم ۲ مترشو می‌خرم ۱۰ مترشو می‌خرم خب پول ۱۰ مترشو می‌دم وقتی ساختمان پروژه تموم شد من صاحب ۱۰ متر هستم حالا اگر پول داشتم می‌دونم ۱۰ مترهای بقیه رم بخرم مثلاً ۸۰ متر ۹۰ متربی ساختمان بشم یا نه ۱۰ مترمو بفروشم از این پروسه در واقع ساخت تا تکمیل من گین بگیرم آقا ساختمون قیمت شدهش بوده.
مثلاً متر ۱۵ میلیون تومن حالا ۲۵ میلیون تومن معامله شده من ۱۰ میلیون تومن سود کردم خب این تو دنیا نمونه نداره چون اصلاً این کانسپت معنی نداره اونجا یعنی من اصلاً اونجا نمیرم ساختمون بسازم که اینجوری سود بکنم تو ایران ما معنیار می‌شه.
بنابراین این بحث متریس فروش متریس سال‌هاست مطرح شده پدیده شانز به هر حال همهمون می‌دونیم به نوعی داشت همین کارو میکرد توی مجتمع بزرگتر در یه ابعاد بزرگتر و بعضی از تعاونی‌ها و مجتمع‌های خصوصی این کارو کردن اما در مقیاس بزرگ که مثلاً بیاد توی بورس تهران توی بورس کالا معامله بشود که آدما ب برن بخرن این اتفاق اتفاق نیفتاده شاید یه دلیلش اینه که ساختمان خیلی غیرمگنه است غیرمگنیه یعنی در واقع سهم شرکت دقیقاً شبیه همه طلا شبیه همه سکه شبیه د تا سکه در واقع د تا دلار فلان شبیه همه اما د تا ساختمون هیچوقت شبیه هم نیستن این غیرمگن بودن یه ذره این کارو
سخت می‌کنه و دوم به هر حال مقرراتی که ما داریم برای ثبت معاملات و در واقع برای مالکیت و برای انتقال مالکیت اینا این مدیتها باعث شده که عملاً خیلی این بازار پا نگرفت گرفته ولی حالا ب به هر حال بحثاش همچنان مطرحه بحث توکنایز کردنش به هر حال مطرحی که آقا تبدیل به توکن کنیم و بفروشیم و کارایی از این دست که هنوز انقدر عملیاتی نیست که همه مردم در واقع بهش دسترسی داشته باشن این کمک می‌کنه که اون بخشی از تقاضا رو که مردم به‌خاطر سایز معاملاتی بزرگ نمی‌تونن افرد بکنند و در واقع در اختیار داشته باشن اینو اونجوری جبران بکنید.
اتفاقاً دغدغه چند تا از مدیرعاملا و مؤسسان استارتآپ‌های حوزه فروش متری املاک رو می‌شیدم که اون‌ها هم خیلی نگرانی‌های مشابهی داشتن همین مواردی که شما فرمودین یکی از مهم‌تریناش همون بحث قانون‌گذاریه که آقا مثلاً قانون‌گذاری اون بعدشو چیکار بکنیم چطوری بیایم اون مسئلهشو حل بکنیم که به قول شما حالا یه سری چالش‌هایی داره که چون قانون بازار اوراق بهادار ما به‌طور مشخص می‌گه هر دارایی رو که شما میخواید به مردم بفروشید به عموم بفروشید باید بیاید از من مجوز بگیرید. یعنی بنابراین من اگه با شما معامله می‌کنم.
اوکیم. دارم با شما معامله می‌کنم یا د تا آدم حرفه‌ای با هم معامله می‌کنن اوکی. ولی من وقتی می‌خوام به مردم بفروشم حالا این می‌تونه سهام باشه به مردم بخوام بفروشم فروش متری باشه توکن باشه هر چیز دیگه‌ای می‌خواد باشه باید برید در واقع از مقام ناظر بازار سرمایه مجوز بگیرید و طبیعتاً اون اونوقت پروسه خودشو داره باید مقرراتش آماده بشه که به هر اون مهجرتها مشکلات چالش همین بود که زیرمجموعه بورس نمیخواستن برن و میخواستن مجزا در خب همینه این مشکل همینه توی در واقع اتفاقی تو در واقع اون صندوقهای زمین و ساختمانم افتاد همین اتفاق بود تو صندوقهای زمین و ساختمان ساختار اینجوریه که من در واقع سرمایه
گذار زمین میارم پروانه میارم شمای سرمایه گذار منابع میارید و با همدیگه این ساختمونو می‌سازیم می‌سازیم می‌فروشیم منابع رو بین خودمون تقسیم می‌کنیم کجا اتفاق در واقع اختلاف ایجاد می‌شه اینه که اولاً من مالک کنترم از سور پروژه از دست می‌دم من دوست دارم پروژه رو خودم بسازم با قیمتی که خودم می‌خوام تموم بکنم، با زمانی که خودم می‌خوام تموم بکنم، اونجا نمی‌ذاره. اونجا برای شما ناظر فنی می‌ذاره، ناظر مالی می‌ذاره، یه هیئت مدیره نظارتی می‌ذاره که کنترل پروژه از دست شما خارج می‌شه. دوم منافع در واقع ساختمان در واقع بخش عمدهش دیگه از دست شما می‌ره، دست می‌رسه به سرمایه‌گذارانی که پول گذاشتن. این برای کسایی که تو صنعت
ساختمانسازی عادت کردن که صفر تا ۱۰ همه چی مال خودشون باشه خب براشون مقبول نیست اتفاق نمی‌افته دوست نداشتن و این ساختار خب جواب نداد کار نکرد تو فروش متری هم به نظر می‌رسه که اجرایی کردن این ساختار که بشه نقل انتقالا رو در واقع در قانون انقدر راحت کرد که مثل سهام معامله می‌شه بره در واقع تو اتاق پایه پای تصفیه بشه پولا و مالکیت جابهجا بشه این بازار دسته دومون می‌خواد چون شما که همه آدمایی که در واقع اون توکن یا اون فروش متال انجام بدن قرار نیست بمونن تا ته پروژه که بعضی نقدینگی نیاز دارن باید یه بازار دست دوم براش اتفاق بیفته این ساختار ساختار خیلی
راحتی نیست که شکل بدیم واسه همین بارها بهش حمله شده من یادمه وزارت مسکن یه کمیته‌ای داشت که من عضو اون کمیته بودم سال‌های سال شهرداری دنبالش بود که راه بندازه خیلی از این در واقع پراپتیکهایی که شما گفتید در واقع این استارتآپ‌های فروش متری هم تو ذهن دارن.
حالا این برنامهم می‌شنویم در واقع حالا توکنایز کردیم متریش کردیم اون نمی‌شه در واقع اسکیلش کرد قابل در واقع مقیاس کردن نیست چه شباهت و تفاوتی بین فروش متری و ریتم می‌بینید ببین فروش متریه کارکردش با ریتس فرق می‌کنه ریتس منافع اجاره داری به شما می‌ده.
یعنی بازده در واقع سرمایهگذاری به شما می‌ده فروش متری در واقع به شما کپتال گین می‌ده یعنی منفعت در واقع قیمتی به شما می‌ده یعنی من از افزایش قیمت ساختمان سود می‌کنم در حال که ریس شما میگید من پولامو گذاشتم در صنعت اجاره‌داری از اجاره‌داری ساختمان دارم پول اگه همون فروش متری حالا اون واحد مثلاً اجاره داده بشه همون منافع بین کسانی که حالا به‌صورت متری خرید کردن تقسیم بشه چی یه خورده شباهت پیدا می‌کنه.
خب اونوقت من توضیح دادم دیگه ما نسبت با توجه به پایین بودن نسبت پی به آد ما بازدهه جذاب نیست بازدهه جذاب نیست مثلاً فرض اینه که شما ۱۰ قیمت ساختمان اجاره می‌گیرید آخه خب من جای دیگه می‌تونم مثلاً ۳۰ دربیارم ۱۰ برای من جذاب نیست باز هم کجاش جذابش می‌کنه که آقا بفروشیمش پوله رو تقسیم بکنیم یعنی در نهایت قیمت در واقع جذاب پرایس اینجا پررنگ تا رندی خیلی متشکرم خیلی دارم یاد می‌گیرم ازتون آقای دکتر خیلی برای من جذابه بحثی که داریم پیش میبریم
کیارش عباس‌زاده
الان توصیهتون برای مردمی که پول دارن نمیدونن چیکار بکن کنن چیه؟ پول‌های مختلفی وجود داره. چه توصیه‌ای براشون دارین؟ تو اسکل‌های مختلف تو مقیاس‌های مختلف
علی سنگینیان
خیلی سؤال سختیه. ببین توصیه سرمایهگذاری من به‌عنوان کسی که سال توی بورس کار کردم و بارها سر این موضوع آسیب دیدم تجربه اینه که به دیگران پیشنهاد سرمایهگذاری نکنم. ولی واقعاً حالا دوستانه بخوایم صحبت بکنیم بحث اینه که ما در یه کشوری که ریالش مرتب در حال تضعیف شدنه ریال نگه نداریم درسته هر چیز دیگری هر چیز دیگری غیر از ریال می‌تونه ما رو کاور بکنه من اگه آدم کم ریسکی هستم حوصله دعوا و پیگیری و فلان ندارم خب می‌تونم از به هر حال بانک استفاده کنم یا از صندوقهای مثلاً فیکسینکامی که توی بازار سرمایه هستن یا جدیداً صندوقهای طلا هستن که اتفاقاً خیلی خوبن صندوقهای طلا همزمان می‌تونن هم رشد.
قیمت جهانی طلا رو به شما در واقع بدن هم نوسان ارضو کاور می‌کنن درسته اینا در واقع برای آدما یه ذره کم ریسکتر به نظر من آدمایی که مقیاس کوچیکتر پول می‌ذارن خب فرصتهای خوبی ایجاد می‌کنه توی سایز بزرگتر اگر بخوایم و آدمایی که یه ذره ریسک پذیرتر هستن می‌شه بورسو پیشنهاد داد سهمو پیشنهاد داد ولی متسفانه کشور ما در یه مقطعی از تاریخ که ما همیشه در مقطع کنونی بودیم ولی الان واقعاً این مقطع خیلی حساسه با توجه به محدودیت‌های مالی که توی شاید شدید ۱۰ سال گذشته داشتیم و زیرساختها به شدت آسیب دیدن برق و گاز و انرژی آسیب دیدن و تجارت بینالمللی ما به شدت محدود شده.
فرصتهای سودآوری شرکتها به شدت آسیب دیده یعنی بنابراین بور بورس ما که همیشه تاریخ همیشه سر شرکت‌هایی که قابلیت صادرات داشتن انرژی ارزون داشتن مواد اولیه ارزون داشتن و صادرات انجام می‌دادن روی شاخ اینا می‌چرخیده بورس ما سال‌های سال اون مزیته از بین رفته به‌خاطر مشکلات کشور ما به‌خاطر مدار بینالمللی بنابراین بورس شاید گزینه خیلی خوبی برای خیلی از آدما نباشه اما برای سرمایه‌گذارانی که خیلی بزرگ پتهای بزرگ دارن و بلندمدت فکر می‌کنن و دنبال این هستن که آقا تو این کنترل شرکتها وارد بشن.
تغییراتی بدن اینا خب می‌تونه بورس یه گزینه‌ای باشه من واقعاً مردم عادی رو خیلی توصیه نمی‌کنم اگرم وارد می‌شن باید در قالب همون صندوقهای درست ثابت یا صندوقهای سهامی که توسط در واقع شکل نهادهای مالی مدیریت می‌شه اگه می‌خوایم پورتفولیو درست بکنیم چه درصدی رو به هر کدوم از این بازار آره ولی توصیه اینه که پورتفولیو درست بکنیم یعنی توصیه اینه که من از همه گزینه‌های سرمایهگذاری در واقع در سبدم داشته باشم. ساختمان از مهم‌تریناشه. یعنی من اگه پولم می‌رسه در این کشور با توجه به هیستوری که گفتم با توجه به فرهنگ ایرانی که گفتم حتماً ساختمان یه بخشش باید باشه.
کیارش عباس‌زاده
چند درصدش میبرید ساختمان؟
علی سنگینیان
آخه این ساختم مشکل اینه که عدد بزرگیه یعنی خیلی پول می‌خوره ولی به نظر من باید تا ۵۰ ۴۰ ۵۰ است باید تو ساختمان باشه. تو ساخت آره کم ریسک در واقع بازه بالای بلند مدته و خب این خیلی می‌تونه کم نوسانه چون میدونی شما کالاها در واقع تو اقتصاد دو قسمتن کالاهایی که تریدبل هستن قابل مقابل نان تریدبل هستن ساختمان نان تریدبله سخت نقد شوندگیش دیگه آره شما نمیتونی واردش بکنی به هر حال عرضشم خیلی نمی‌شه خیلی تغییر داد ضمن اینکه یه نیاز مصرفی رم برآورده می‌کنه.
بنابراین می‌شه در واقع گفت آقا ساختمان یکی یکی از مهم‌ترین در واقع است‌های سرمایهگذاری مردم می‌تونه باشه. بعد از ساختمان به نظر من سپرده‌های نقدی که مثل مثلاً درآمد ثابت یا سپرده بانکی یا صندوقهای سهامی در واقع می‌تونه چند گزینه خوبی باشه. اگر طلا رم بهش اضافه بکنیم به نظر من مثلاً تا ۳۰د مثلاً می‌شه تو این حوزه پول گذاشت. چقدر درآمد ثابت چقدر صندوق طلا بستگی به شرایط بازار داره. در شرایطی که بورس رونقیه دوره رونقه دوره بلند مدت‌تر در واقع داره ادامه پیدا می‌کنه و شما چشم‌انداز خوبی دارید می‌شه این نسبتاها رو روی سهم بیشتر کرد ولی الان واقعاً من توصیه نمی‌کنم به مردم رو سهام پول بذارن
مخصوصاً کسایی که تازه وارد هستن من تازه می‌خوام وارد شن بیباتی بیشتر سمت طلا آره آره ولی الان به نظر من می‌شه اگر در واقع می‌خوایم اون ۳۰و تقسیم بکنیم به نظر من مثلاً باید ۱۵ش طلا باشه که عرض و طلا رو کاور بکنه ۱۵شم سهام و در فیکسین تو طلا عرض رو هم میارید شما بله چون در واقع صندوقهای طلا چون ما عملاً طلا رو قیمت جهانی همزمان و عرضو با هم کاور می‌کنه بنابراین ریال ما به قیمت ریال ما داره د تا عاملو کاور می‌کنه واسه همین جذابه برای مردم آره چون هم انس جهانی اگر بالا بره شما قیمت طلاتون تو بازار بالا می‌ره هم دلار
بالا بره الان به هر حال تو این دو هفته گذشته شما دیدید که طلا به شدت قیمتش سکه اومده پایین طلا اومده پایین به‌خاطر اینکه دلار اومده پایین وگرنه جهانی داره می‌ره بالا رفت آره بنابراین این از این نوسان بگذریم که حالا مال یه دوره خاصه عملاً توی طولانی مدت شما ریسک تغییرات نرخ ارض و طلا رو کاور می‌کنید بنابراین در حد ۲۰ ۳۰د تو این باز بازار بودن بازار جذابیه برای آدمای یه ذره پرریسکتره در واقع جوونتره که تکنولوژی بلدن کریپتوها به نظر من تا حدد چ پدرد می‌تونه گزینه خوبی باشه البته کریپتوهام همه می‌دونیم دیگه مثلاً به هر نه رو همشون رو همه کوین‌ها نه کوینهایی
که به هر حال شرایط بهتری دارن خود بیتکوین و در واقع کوینهایی که ثابت هستن می‌تونه یه گزینه سرمایهگذاری باشه و اینا در واقع مجموعه از حالا بخشم دارای ثابتیه که آدم اسی که در واقع نگهداری می‌کنه ولی حتماً این توصیه به مردم هست که ریال نگه ندارن.
کیارش عباس‌زاده
مرسی خیلی توضیح خوب و جذابی بود با تقسیم بندی این سبده که بتونه راهکارهای خوبی برای مردم ما داشته باشه. حالا اگر بخوایم بریم سراغ سرمایه‌گذارانی که توی حوزه پراپ‌تک هستن تو صنعت پراپ‌تک یا کانتک هستن برای اون‌ها به نظرتون چه توصیه‌هایی می‌شه داشت؟ اون‌ها رو به چه سمتی توصیه می‌کنید که حرکت بکنن؟ چون همون طوری که قبلتر ذکر کردید ما یه سری چالش‌ها داریم توضیح تأمین مالی. آیا می‌شه کمک کرد این چالش‌های تأمین مالی تو صنعت پراپ‌تک یه خورده بره به سمت اینکه بهتر بشه وضعیتش؟
علی سنگینیان
ببینید تو این حوزه اولا که بذارید اولش از تکنولوژی بگیم تو این حوزه تو فناوری بگیم تو صنعت ساختمان به هر حال فناوری خیلی تأثیرگذار بوده توی سال‌های گذشته و خیلی کمک کرده که این صنعت و جذابیتشو افزایش بده توی دنیا فناوری مختلفی هم هستن حالا قبل از جلسه هم داشتیم با هم صحبت میکردیم بحث چاپ سه بعدی بحث در واقع مواد پایدار استفاده از ایآر ویآر که به هر حال داره.
کمک می‌کنه اینا هر کدومش داره یه سری کمک‌هایی می‌کنه و در نهایت هوش مصنوعی که این روزها حالا درسته همهمون در حال استفاده ازش برای تصویرسازی و چه می‌دونم تبدیل تکست به عکس و نمی‌دونم از این کارا هستیم که بیشتر جنبه فان داره و حالا یه بخشیشون داریم روی ریسرچ و مقاله و اینا استفاده می‌کنیم اما توی تولید می‌تونه خیلی نقش مؤثری داشته باشه.
مخصوصاً تو حوزه ساختمان ببین ساختمانسازی یه پروسهست دیگه همهمون می‌دونیم یه تولید بزرگه دیگه از زمانی که شما تصمیم میگید بسازید جمع‌آوری دیتا تحلیل دیتا خب این یک کار بزرگه کی انجام می‌ده هوش مصنوعی انجام می‌ده ولی ما الان تو ایران همه رو شودی داریم انجام می‌دیم ما قیمت این منطقه انقدر اینجوریه اینجوری اگه انقدر بسازیم خوبه در حالی که اینا روش مس می‌تونه تحلیل بکنه بر اساس نیاز بازار، تقاضای منطقه و هزینه‌های دیگه و آمارهای دیگه بیگ دیتاهایی که شما دارید. ایآر ویآر بتونه به شما کمک بکنه طراحی بی‌نقصری داشته باشید. آقا من ساختمونی نسازم بعد بفهمم ستونش جای اشتباهست بعد آتشنشانی باید ایراد بگیره. شرداری پایان کار به من نده.
خب اینا رو می‌شه قبل از ساخت از طریق ایآر ویآر اصلاح کرد و هزینه رو کاهش داد. یا بیآی ام یا بیآی ام در واقع که همهمون در واقع در موردش صحبت می‌کنیم ولی اون استفاده که لازمه ازش نمیکنیم در واقع توی صنعت ساختمان بحث مواد پایدار من گفتم ما تو صنعت ساختمان متأسفانه از مواد کم کیفیت و غیرستاندارد خیلی استفاده می‌کنیم خب اگه بتونیم این مواد پایدار استفاده کنیم هزینه ساخت کاهش می‌دیم در واقع عمر ساختمانو افزایش می‌دیم انرژی‌بری ساختمانو کاهش می‌دیم بهره‌وری برریه می‌ره بالاتر ساختمانهای مقاومتری می‌سازیم و این بهره‌وری رو بالاتر میبریم به جای اینکه ۳۰ ساله ساختمانو خراب کنیم ۴۰ ساله
کلنگی بشه ساختمان ۲۰۰ سال عمر می‌کنیم خب چقدر هزینهش آقای دکتر بیشتر می‌شه بخوایم یه ساختمونی که ۳۰ سال عمر می‌کنه رو ۲۰۰ ساله بسازیم ببین یه بررسی که در واقع داشتم از دیلوید میخوندم در مورد بحث تکنولوژی فناداوری که اول صحبتمم گفتم که یه بازار خیلی بزرگه و داره سالانه ۲۰۳۰د رشد پیدا می‌کنه ادعاش اینه با آمار در واقع با مطالعه میدانی که استفاده از فناوریهای نوع تا ۳۰ هزینه‌های ساختو می‌تونه کاهش بده و تا ۱۵ کارایی رو افزایش بده.
خیلی جالبه. عدد بزرگیه صنعت بزرگ در صنعت بزرگ این عدد بزرگه. بنابراین می‌صرفه که ما سرمایه‌گذاران، سازندگان، شرکت‌های ساختمانی و دولت بیایم تو این حوزه سرمایهگذاری بکنیم. قرار نیست البته شرکتها تکتک این کارو بکنندا. باید یه فرهنگی اتفاق بیفته.
ببینید مثلاً اتفاقاتی که تو دنیا افتاده مثلاً توی همین حوزه چاپ سه بعدی یا تو حوزه استفاده از در واقع هوش مصنوعی دولت اومده کمک کرده دولت میاد در واقع با شرکتها یه سری شراکت‌های استراتژیک تشکیل می‌ده مراکز نوآوری و شتابدهی درست می‌کنه نمی‌دونم معافیت‌های مالیاتی می‌ده کمک در واقع داره دانشگاه‌ها رو در واقع اینوالو می‌کنه کمک می‌کنه که آقا این تکنولوژی وارد این صنعت بشود بومی بشود و استفاده بشود و در نهایت اون اثرگذاری رو انجام بد ما تو ایران متأسفانه استفاده نمیکنیم اگر هم می‌کنیم محدود و شرکت‌های ساختمانی خیلی اینو بومی استفاده می‌کنن من مثلا مثال کیسونو بزنم کیسون به هر حال بزرگترین شرکت خانه سازی ایرانه کارای
دیگه هم می‌کنه سد و ریلی و نیرو و نمی‌دونم صنعتم هست اما تو خانهسازی بزرگترین شرکت خانهسازی ایرانه بالغ بر ۵۰ هزار واحد مسکونی تو ایران که تجربه برونمرزی هم داره مثلاً ما تو ونزوئلا مثلاً ۲۰ هزار واحد مسکونی ساختیم خب تجربه تو کشورهای دیگه هم داشتیم ساختیم این شرکت با این حجم فعالیت و در واقع کاری که کرده اومده مثلا برای خودش یه سری سامانه‌های بومی مثلا دولپ کرده مثلاً تو کنترل پروژه تو طراحی مثلاً توی امنیت مثلاً خب اینا کافی نیست اینا باید در واقع بیاد یه سری پلتفرمهای یکپارچه‌ای باشه سوار بر هوش مصنوعی بشه با آخرین تکنولوژیهای دنیا در واقع وصل بشه کانکت بشه و در واقع تو لبه
فناوری شما این تکنولوژیا رو استفاده بکنید خب اینا متأسفانه تو کشور ما هنوز انجام نشدن مثلاً ما رفتیم یه استارتآپی توش در واقع سرمایهگذاری کردیم که به اسم رادیس این از محصول در واقع نانو پلیمر تولید می‌کنه که جایگزین مثلاً فولاد شده یه جاهایی مثل دریچه‌های مثلاً آبفازلاب که خب می‌دزدن دریچه‌های شدنی آبفازلابو می‌دزدن این شرکت از این فرصت استفاده کرده اومده دریچه‌هایی می‌سازه نانو پلیمر با مقاومت بیشتر با در واقع قیمت و وزن کمتر و جایگزین اونا داره داره می‌کنه یه فرصته خیلی جالبه این کار خیلی جالبه آره یه سری محصولات ساختمانی اینجوری داره.
درست می‌کنه یه سری در واقع داره مثلاً بتن‌های خاص تولید می‌کنه یا پوشش‌های خاص برای مثلاً پیست دوچرخه سواری پیاده رو و از این بحثا خب ولی یه شرکت یه کوچولو یه در واقع اکوسیستمی تشکیل نشده آقا ما رفتیم از همین سرمایهگذاری کردیم اونجا یا مثلاً یه مرکز شتابده‌ای ما درست کردیم با شناسا به اسم بیلزاب که این مرکز شتابدهی قراره به‌طور خاص بیاد رو ایده‌ها و تیم‌هایی که توی مهندسی و ساخت کار می‌کنن سرمایهگذاری بکنه. حالا از چاپ سه بعدی از در واقع مکانیزه کردن ساخت از مواد پایدار نگهدارنده و این ولی همه اینا من می‌خوام بگم کافی نیست ما در واقع توی صنعت استارتاپی
اگه بخوام مثال بزنم فکر می‌کنم صنعت ساختمان احتمالاً اون رده‌های آخر آخره حجم سرمایهگذاری که تو دنیا همینطوره داره زیاد می‌شه الان داره تو آره متأسفانه خیلی کم سرمایهگذاری کردیم تو این حوزه تو حوزه تیق حسن هم خیلی پول نذاشتیم. من یه آماری نگاه میکردم ما کمتر از نیم درصد جی دی پی ما تو حوزه تحقیق توسعه صنعت ساخت در واقع داره صرف و سرمایه گذاری بازار عجیب غریب بزرگه بزرگه تو دنیا این عدد در واقع بین د تا ۳ده میانگین د و یکده از جدی حداقل چهار برابر ما بله بنابراین می‌بینید ما تو این حوزه‌ها کار نکردیم ما تو این حوزه‌ها سرمایهگذاری نکردیم ما تو حوزه تکنولوژی
برای ساخت مسکن خیلی جای کار داریم که اثراتشم معنیدار و بزرگه یعنی اثراتی که می‌تونه بذاره تو حوزه ساخت از هم قیمتو کم بکنه طول عمرو زیاد بکنه مقاومتو بیشتر بکنه انرژی رو در واقع کمتر مصرف بکنه کربنو کمتری تولید بکنه همه اینا یعنی پروداکت بهتری بسازیم دیگه آقا مقایسه بکنیم با خودروی ایرانی و خودروی بنز آلمانی د تا خودرو همون کارو می‌کنن چار تا چرخ دارن از اینجا به اونجا شما می‌رسونن ولی این کجا و آن کجا فرقش چیه تکنولوژی هست هیچ چیز دیگه‌ای نیست نیست.
یعنی آقا همون فولاده همون لاستیکه همون در واقع پارچه و چرمه اما و نگاه نگاه مایندست کوتاه مدت و بلندمدت دقیقا دقیقا تکنولوژی اصلا از همین جا شکل می‌گیره وقتی من دید بلندمدت به موضوع داشته باشم وقتی من دیدم این باشه که می‌خوام پروداکتی بسازم که آقا تا حد ممکن کیفیت خوب داشته باشه ایمن باشه برای بلند مدت کار بکنه در واقع کم هزینه باشه محیط زیستو کمتر آسیب بزنه رد پایین کمتری تولید کنه. طبیعتاً تکنولوژی بهتری می‌خوام. برای اینکه تکنولوژی بهتری بخوام باید افق بلند مدت‌تری داشته باشم. باید بلند مدت‌تر فکر بکنم اصلاً سرمایهگذاری بکنم.
دقیقاً یعنی وقتی شما چون میدونی آقا ریسکی نمی‌بینی انقدر در واقع افق براتون روشنه انقدر همه چی استیبله برعکس کشور ما که هر روز همیشه تغییر می‌کنه حاضره سرمایهگذاری بکنه حاضره بخشی از سودشو صرف این بکنه برای اینکه در آینده سود بیشتری بسازه. اینو ما متسف تو ایران نکردیم خیلی جالب بود یه عرض سلامی هم داشته باشیم خدمت آقای دکتر بروجردی که بیلزاپ اشاره شد ما یه بررسی برای کار خودمون داشتیم انجام می‌دادیم بین مرکز نوعآوری توی صنعت ساختمان شتاب دهنده و چیزهای اینطوری رسیدیم داشتیم نسخه‌های جهانی رو مطالعه میکردیم رسیدیم به اینکه استارتآپ استودیو توی این حوزه می‌تونه خیلی مولدتر از سایر مدل‌ها باشه.
و خب خب از این بابت ما مدل‌های مختلفی رو تو ایران داشتیم. کارخانه نوعآوری داشتیم، شتاب دهنده داشتیم، کوورکینگ اسپیس داشتیم، وی سی داشتیم، سی وی سی داشتیم. اون چیزی که توی تحقیقات ما بهش رسیدیم و الان داریم روش کار می‌کنیم این هستش که مدل استارتآپ استودیو که ما اسمشو گذاشتیم کارخانه فناوریهای صنعت ساختمان توی این حوزه خیلی می‌تونه مولدتر باشه. چرا؟ چون هم کمک می‌کنیم به استارتآپ‌ها و کسب و کارایی که تو این حوزه هستن بیان کارشونو تجاری‌سازی بکنن و بعد وصلشون بکنیم به بازار مصرف.
بله. عملاً یه بازار بالقوه‌ای براشون وجود داره دیگه قبل از دقیقاً دقیقاً
کیارش عباس‌زاده
خدمتتون عرض کنم در مورد بیلزاپ هم توضیح دادید. خیلی متشکرم. به هر حال شما به‌عنوان معاون سرمایهگذاری شرکت کیسون تجارب خیلی متعدد و جذابی رو به دست آوردین که شنیدنش برای ما هم خیلی جذابه. توی این حوزه. اگر بخوایم این اکوسیستم پراپتکو تو ایران ترسیم بکنیم چه بازیگرانی رو می‌تونید نام ببرید یا فکر می‌کنید چه بازیگرانی این اکوسیستمه رو تشکیل می‌دن؟
علی سنگینیان
ببینید من من فکر کنم اگر بخوایم یه برنامه‌ای بریزیم که آقا چیکار کنیم که ایران بره به این سمت که در واقع تکنولوژی و فناوری در حوزه ساختو رشد بده و اگه بخوایم اینو به عنوان یه برنامه در واقع تعریف بکنیم من می‌تونم در واقع اینو چند تا تیتر بگم که کارایی که باید انجام بشه من اینا چون یادداشت کردم می‌تونم از رو حتی خدمت شما بگم بعد یه سری آمار بدم که در واقع اگر بخوایم این کارا رو انجام بدیم چه اتفاقات خوبی می‌تونه بیفته و در نهایت چه چقدر تأثیر می‌ذاره کاری که در واقع تو دنیا انجام شده مثلاً کشورایی که من می‌تونم مثال بزنم توی ترکیه
مثلا خیلی این نوع کار انجام شده توی امارات انجام شده و نتیجهشو داریم تو صنعت ساختمانسازیش می‌بینیم میاد اینو دسته بندی می‌کنه به سیاست‌های بلندمدت و سیاست‌های کوتاه مدت سیاست‌های کوتاه مدتش عمدتاً می‌ره متمرکز می‌شه به آموزش نیروی انسانی که گفتم ما نیروی کارمون متأسفانه غیرماهر هستن تو صنعت ساختمان بنابراین آموزش دادن نیروی انسانی در این صنعت می‌تونه یکی از اون در واقع پیرارها باشه.
موضوع دوم سرمایهگذاری توی مراکز فناوری و شتابیه حالا مثلاً ما بیلزاپو مثلاً به هر حال به‌عنوان یه نمونه مثال زدیم ولی تعداد زیادی از اینا می‌تونه باشه با مشارکت دولت خیلی کمه تعدادشون الان نیست همین در همین بلزاپ ما را انداخت در حال که دولت اگه وارد بشه دولت تشویق بکنه آقا این سند به این حجم و عظمت که من فکر می‌کنم گفتم اولین Asset Class کشوره به هر حال صنعت بسیار بزرگیه شاید بخوایم اگه تقسیمشم بکنیم جزو بزرگترین در واقع ارزش افزادای کشوره بیاد تو این حوزه در مراکز رشد و شتابدهی سرمایهگذاری بکنه و بسازه این اون استارتآپ شکل استارتآپ استودیوهایی که تیم‌هایی که در واقع می‌تونن بیان
ایده‌هایی که وجود داره نیازی که بازار داره و اینا رو توسعه بدند و افزایش بده. موضوع بعدی بحث معافیت‌های مالیاتی تشویق‌ها و مشبع‌هاست. اعتبار مالیاتی که الان هر چیزی که در واقع سرمایه‌گذار تشویق کنه از این تکنولوژی استفاده کردی اگر انرژی کمتری مصرف کردی کربن کمتری تولید کردی مثلاً این امتیازات من بهت میگ آها جدایی از اعتبار مالیاتی منظورتون هست امتیاز آره این کارا رو برای شما می‌کنم.
الان می‌خوام برگردم یه مثال بزنم شاید براتون خنده دارتر باشه و آخریشم بحث استانداردسازی مقررات و ساده سازی قوانین مقرراته که اینا بسیار پیچیده است که تو کشور ما متأسفانه گفتم اول بحثمم گفتم بلند مدتم اگر بخوایم یه ذره در واقع اینا رو بوم در واقع چیز بکنیم باید بیایم اینا رو از طریق ساخت در واقع اصلاح استاندار و قوانین مقررات و دیگه اینا رو استیبل بکنیم که توی صند جا بیفته و بیاد توی استانداردها و اجباری بشه و قابل و استفاده بشه.
بعد اینسپکشنم می‌تونه به این اضافه بشه.
گوینده نامشخص
برای رصد همین می‌خوام بگم وقتی شما تو استاندارد باشید دقیقاً اون بازرسیه باید اینو پاس بکنی من داشتم مثال می‌زدم ما بگم الان وضعیت چهجوریه که این اتفاق نمی‌افته؟ ما توی اراک داریم مسکن در واقع طرح ملی می‌سازیم ۱۰ هزار واحده که الان ۲۸۰۰ بایدش فاز یکش داره اجرا می‌شه قراردادی که با ما بسته شده قیمت در واقع تمام شده‌ای که با ما بسته شده زیر ۹ میلیون تومن متره مربع خیلی عدد پایینیه اصلاً در واقع شما در بدترین حالت بخواید با خشتم بسازید انقدر شما باید برج بسازید برج ۱۰ طبقه متر ۹ تومن ما حساب کردیم پارسال این عددی که می‌گم تورم امسال توشیست پارسال حساب کردیم این
عدد قیمت تمام شدهش برا ما ۱۱ و نیم میلیون تومنه خب خب این نمی‌تونه یه بیزنس پایدار باشه من که نمی‌تونم ۹ تومن در واقع ۱۱ تومن بسازم ۹ تومن بفروشم اینتونه مگه چقدر می‌تونه پایدار باشه خب شما میری با دولت مذاکره می‌کنین آقا اینو قیمت بالا ببر می‌گه نمی‌شه منابع نداریم تازه تازه همینم که داره به ما می‌ده پولشو به موقع نمیده منابع رو در واقع به موقع تزریق نمی‌کنه.
پونتر براتون در پروژه‌ای که قراره ۲ ساله تموم بشه ۴ ساله تموم می‌شه من هزینه بالا می‌ره سربارم بالا می‌ره عملاً من زیانم بیشتر هم می‌شه خب دیگه نمیرم پروژه بردارم خب می‌ریم با دولت صحبت می‌کنیم آقا چیکار کنیم آقا من یا باید بیام از کیفیت بزنم از متریال بزنم در واقع از کارایی کار کم بکنم یا مثلاً می‌ریم به دولت پیشنهاد می‌دیم آقا تو روش جایگزین به من بده مثلاً به من اجازه بده.
مدلی که تو ترکیه استفاده شده من آقا اگه ۱۰۰۰ واحد دارم برای تو می‌سازم اجازه بده ۱۰۰ واحد برای خودم می‌سازم. این خیلی پیشنهاد خوبیه. من دارم ۱۰۰ واحد برای خودم می‌سازم. ۱۰۰ واحد خودمو لوکس‌تر می‌سازم. با کیفیت بهتر می‌سازم. گرون‌تر می‌فروشم. این زیانو در واقع با این سود جبران می‌کنم دیگه اونم مجبور نیستید شما از کیفیتش بزنید. همون کیفیتی که دقیقاً من عملاً دارم دقیقاً دارم در واقع هزینه فایدهمو تو این د تا بالانس می‌کنم.
نمی‌شه همچین مجوزی از وزارت رفاه گرفت. نمی‌شه از صندوق ملی مسکن همچین مجوزی گرفت. انقدر که پیچیده است انقدر که کسی نمی‌تونه تصمیم بگیره و اون در واقع محدودیت‌های حالا همه جوری که خودمون تو کشور می‌دونیم حاکم شده در نهایت می‌گن نه نمی‌شه همین همینی که هست خب واسه همینه که شما قراره ی میلیون واحد مسکونی بسازید نمی‌سازه کسی نمیاد داوطلب بشه در نهایت مثلاً ۳۰۰ هزار تاش می‌ره توی پروژه ۱۰۰ هزار تاش در حال ساخت خب قرار بود ۴ ساله ما ۴ میلیون مسکن بسازیم آمارایی که بعد از چیز منتشر شدیم زیر ۳۰۰ هزار تا اصلاً قرارداد بسته شه شده خب برای اینکه آخه
جذاب نیست بیزنس باید جذاب باشه خب بنابراین نقش دولت به نظر تو این حوزه خیلی مهمه بحث بعدی هم در مورد سازنده‌ها به نظر من این ساختار پراکنده‌ای که ما تو ایران داریم که هر کی برای خودش سازندهست و شرکتها کوچیکن و سایزها کوچیک هستن اینا هم به نظر من در قالب انجمن‌هاشون در قالب سندگاه‌هاشون و در قالب تشکل‌هایی که دارن به نظر من می‌شه اینا رو به این سمت برد که آقا با مزیت‌های این تکنولوژی چه خواهد بود؟ چقدر صرفه ایجاد می‌کنه و در نهایت با اون استاندارد گذاری که در بلندمدت می‌کنیم اینا رو ببریم به این سمت که این اتفاق بیفته من داشتم آمار
نگاه میکردم یه گزارش میکننزی منتشر کرده بود در مورد تأثیر اقتصادی که فناوری تو سند ساختمان می‌تونه بذاره مطالعه که کرده بود گفته بود که استفاده از فناوری می‌تونه هزینه نیرو کارو تا ۳۰د کاهش بده خود همگی بخشه خودش اصلا یه عدد معنی داره زمان ساختو تا ۴۰ کاهش بده.
حالا متوسط چقدر ۱ سال و نیم ۲ ساله مسکونیایی که معمولی ساخته می‌شه آره تو ایران حالا اونایی که در واقع مشکل منابع ندارنده می‌سازن ولی تو پروژه‌های بزرگ معمولاً عدد بالای ۴ ساله دیگه پروژه‌های بزرگ ساخت می‌ده ضایات ساختمانی رو کاهش بده همون بحثی که کردیم آقا ضایعات ضایات یعنی آسیب محیط زیست استفاده از بین عدم غیربینی از منابع خب نقص‌های طراحی رو کاهش بده و دقت اجرا رو تا ۹۰ افزایش بده.
خب این دیگه اصلاً دیگه خیلی خوبه دیگه. یعنی اگه ما بتونیم بخشی از منابعرو صرف این بکنیم که زیرساخت آماده کنیم که این زیرساخت حالا بخشش می‌تونه آموزش باشه بخشش می‌تونه فناوری باشه و بیایم در صنعتی که ما تو کشوری که سال ی میلیون مسکن نیاز داریم و هر دولتی که اومده یکی از شعراش این بوده که من مسکن می‌سازم خب مسکن که می‌سازی خب مسکن که فقط وام دادن نیست که ا کاش تسهیل میکرد یکی از همین روشهایی که شما اشاره کردید از این طریق کاش تسهیل میکرد شد می‌گیم دیگه یکی از ک کارا اینه آقا من بیام تکنولوژی رو در واقع تو این ح توسعه بدم بیام در واقع
با بخش خصوصی با سازنده‌ها وارد در واقع مشارکت‌هایی بشم که بریم تو این حوزه‌ها و استفاده از تکنولوژی رو افزایش بدیم که در نهایت منافع همه تأمین خواهد شد چون منافع ملی تأمین خواهد شد یه بازی با جمع غیر صفر غیر و خب یه دوره‌ای این شهرک‌های هوشمندو خیلی ما راجع بهش می‌شنیدیم یه مدل جالبی هم ما طراحی کردیم با یه سری از دوستان که یه شهرک‌های استاندارد شدهست که حالا این بعد می‌ره تو قالب فرنچایز این هم موضوع جذابیه ولی خب با توجه به بروکراسیی که شما اشاره کردید بهش خیلی راحت اصلاً نمی‌شه به این سمت حرکت کرد آره من مثال ونزوئلا رو برای شما بزنم
حالا اشاره کردید شما ما تو ونزوئلا قراردادی که با دولت داشتیم قرارداد خوبی بود محدودیت‌های خیلی کمتری داشتیم دولتم به کیسون اعتماد کرد دست کیسون و باز گذاشت و خب ما اونجا دسترسی به طبیعتاً به مواد و تکنولوژی راحت‌تری نسبت به ایران داشتیم. خب اون موقع ونزولا تحریم نبود و نیروی متخصص ایرانیه در واقع اونجا ما پروژه‌هامونو ۲۰ هزار واحدی که ساختیم همه رو تقریباً قبل از موعد در واقع اتمام پروژه تحویل دادیم که این خیلی اجاز بزرگی بود.
ضمن اینکه از جیب خودمون براشون زیرساخت درست کردیم. یه جایی مدرسه درست کردیم. یه جایی درمانگاه درست کردیم، یه جایی چه می‌دونم مراکز آموزشی درست، کتابخونه درست کردیم و این به شدت تو اثرگذار بود رو برند کیسون، رو برند ایران که در واقع این کارو انجام داده. خب این نشون می‌ده که اگر زیرساخته آماده باشه، اگه قراردادها قراردادهای بهینه‌ای باشه، اگر شما سرمایه‌گذاررو خیلی محدود نکنید، اگه مقررتون دستاگیر نباشه، محدودیت براش نذارید، منفعت همه تأمین می‌شه. ما هم سود بردیم اونجا ساختمان با کیفیت ساختیم مصرف کننده در واقع اونجا منفعت برد در نهایتهم یه شرکت ایرانی برندشو اونجا خیلی تقویت کرد این معنیش اینه که اگر فضا داده بشه ما
شرکت‌هایی مثل کیسون داریم که می‌تونن خوب و مرتب و ترمیز انقدر خوب کار بکنن که نه تنها ما عادت کردیم تو ایران به تأخیر تو پروژه‌های ساختمونی بله ولی این تواناییه وجود داره که حتی قبل از موعد هم تحویل داده بشه زیرساختها رو بهش توجه بکنیم و خیلی چیزهای دیگه یه آماری من میخوندم می‌گفتش که استفاده از هوش مصنوعی توی صنعت ساختمان تا ۷۱ می‌تونه سودآوری رو زیاد بکنه و خب این آماره قطعاً هی آپدیت می‌شه با توسعه هوش مصنوعی این بیشتر و بیشتر خواهد شد از اونجایی که ما داریم طراحی پلان‌ها رو انجام می‌دیم تا جاننمایی چیزای مختلف فضای بازش و خیلی چیزهای دیگه تا ب بهینه‌سازی
مصرف انرژی و چیزهای اینطوری ما یه صحبت کوتاهی هم داشتیم در مورد قالب‌های بتونی ماژولار که حالا بحث گسترده ترش سازه‌های ماژولار و پریفب و اینها هستش که توی حوزه کانتک مطرح هستش. ممنون میشم یه مختصری هم در مورد این اشاره بکنید تو حوزه Construction تکنولوژی آره ببینید وقتی در مورد استفاده از تکنولوژی صحبت می‌کنیم برا شما هوش مصنوعی رو مثال زدید دیگه هوش مصنوعی از تحلیل دیتا می‌تونه به ما کمک بکنه تا طراحی تا در واقع مسالع مناسب و کنترل پروژه که همه اینا باعث می‌شه که شما کار بیقصری انجام بدید اما در کنار این شما باید تو تکنولوژی ساخت هم تکنولوژی به روزی داشته باشید مسکن در واقع
که بخواید در واقع تو زمانبندی مناسب با کیفیت مناسب ساخته بشه با هزینه مناسب بخشیش باید پیش ساخته باشد یعنی این پیشساختگی حالا همهمون خبرا می‌بینیم مثلاً چینی آقا تو یه ماه یه ساختمان مثلاً چه می‌دونم ۱۰ طبقه ۲۰ طبقه ۳۰ طبقه برا اینکه یه اینو تکنولوژیش توسعه دادن بخش عمده‌ای از این مساهدهای در واقع اجزای ساختمانی مسائل ساختمانی پیش ساخته جاهای دیگه تو کارخونه می‌سازن میارن اونجا اسمبل می‌کنن.
یا تکنولوژی که برای صنعتی‌سازی مثلاً داره کیسون استفاده می‌کنه از قالب‌های ماژولار اینه که همزمان داره سقف و دیوار و در واقع بتونی رو توی ساختمون داره اجرا می‌کنه و اینا رو یک جا داره اسمبل می‌کنه و این ماجولار بودن باعث می‌شه که شما نیاز نداره هی قالب عوض بکنید هی در واقع برای در واقع مساحت‌های مختلف متراجهای مختلف قالب‌های مختلف استفاده کنید یا تکنولوژی تاپدانی که ما در واقع توی کیسون داریم و استفاده می‌کنیم.
اینکه آقا همه جا دیگه لازم نیست گد بکنی شروع بکنی از اون ۲۰ تا ساختمان اینور ۲۰ تا ساختمان اونور ممکنه آسیب ببینن کلی کار خاکبرداری آقا از سطح صفر شروع می‌کنن. در واقع بتندری ریزی و بعد می‌کنن می‌رن پایین سطح رو در واقع منفیا رو ایجاد می‌کنن و از بالا به پایین در واقع این باعث می‌شه که استکام بیشتر دارید ضایات کمتر دارید نیاز کمتری به در واقع مستحکمسازی و نیلینگ و خاکبرداری دارید.
آسیب‌هایی در واقع کل هزینه کم می‌شه. آسیب‌های جانبی کمتری ایجاد می‌کنید و در نهایت هزینه کمتر و با ریسک کمتر ساختمونی می‌سازید. خواب این تکنولوژی تو دنیا جا افتاده استفاده می‌کنیم. ما متأسفانه به‌خاطر همون گفتم پراکنده بودن در واقع سازنده‌های ما سخت بودن تأمین مالی هزینه بالای تأمین مالی یعنی شما ۳۰ ۴۰ ۳۰ هزینه تأمین مالی باید بکنی و در نهایت رقابت قیمتی که تو کشور شکل گرفته سر این بحث که آقا منابع مالی کمه تعداد پروژه‌های زیرساختی و س بزرگ خیلی کمه بین سازنده‌ها رقابت‌هایی شکل می‌گیره که عمدتاً رقابتهاش متأسفانه منفیه و باعث می‌شه که انگیزه‌های در واقع صرفهجویی و استفاده از تکنولوژی و اینا رو
از بین ببره. شما باید با قیمت‌های پایین‌تر قرارداد ببندید یا طرفتون دولته که عملاً اجبار می‌کنه به شما یا سازنده‌هایی که قیمت‌های پایین‌تری آفر می‌دن تو رقابت‌ها و این باعث می‌شه که بخشی از اون کیفیت فدا بشه در تو این پروسه.
کیارش عباس‌زاده
درسته. مرسی. من یه جمع‌بندی بکنم بعد سؤال پایانی رو از شما بپرسم. ما در مورد اگه بخوایم صنعت پراپتکو یه بخشبندی بکنیم که برای مخاطبمون هم ادراکش راحت‌تر بشه یه بخشیش کانتک هست یا Construction تکنولوژی هست که سوال اخیر هم در این مورد بود که حالا ت دی پرینتینگ ربات‌هایی که تو ساخت کمک می‌کنن پریفب ها سازه‌های ماژولار همه اینها یا بتن‌های مختلفی که ساخته می‌شه یا حتی مثلاً میلگردای کامپوزیت اینا میان توی این بخش می‌کنن یه بخش دیگهش فینتکه ما بیشتر در موردش شنید دیدیم اون در واقع سازوکارهای مالی تو حوزه مسکنه که یه بخشی حالا مثلاً تأمین مالی که در موردش صحبت شد یه بخش دیگه‌ای وجود داره که اون در
واقع نگهداری و مدیریت ساختمانه بعد از اینکه ساخته شد و نرم‌افزارهایی که تو این حوزه استفاده می‌شه و یه بخش جذاب دیگه‌ای هم هست اون ابزارها و سولوشن‌هایی که برای بروکرها و ایجنت‌ها و مشاوران املاک استفاده می‌شه که چطور بتونن در واقع سریع‌تر مشتری رو به هدفش برسونن. یکی دیگه از حالا چیزهایی که معمولاً توی ایران خیلی بهش توجه نمی‌شه شرکت‌های مارکت ریسرچ تو این حوزه هستن که بگن به یه مجموعه کجا چی برای چه کسی با چه کاربری بسازه که خب مثل بقیه حوزه‌هایی که تو ایران مارکت ریسرچ روش انجام نمی‌شه این حوزه هم خیلی کم روش کار شده به‌عنوان سوال آخر و بعد جمعبندیتون نقش فنابرایی
مثل هوش مصنوعی رو تو صنعت ساختمان چطور می‌بینید؟
علی سنگینیان
من قبل از اینکه به سؤالتون جواب بدم یه از این فرصت استفاده بکنم بگم که یکی از سرمایهگذاری دیگه که کیسون انجام داده در واقع در زنجیره ساختمانی توی گروه آچاره بوده به هر حال آچاره رو به هر حال دوستان میشناسن یه شرکتیه که خدمات تعمیرات بازسازی نظافت و کارایی از این دست می‌ده تعداد زیادی در واقع خدمات ارائه می‌کنه که بعضیاش شاید نشنیدیم مثلا تو حوزه آرایش و تو حوزه پت و نمی‌دونم همه چی یکی از حوزه‌های مهمی که توش وارد شده.
آچاره حوزه ساختمانه بازسازی ساختمان و نگهداری ساختمان ما شرکت‌هایی که کار نگهداری ساختمان بکنن نداریم ما تو یه آچاری پلتفرمی در واقع توسعه دادیم که این پلتفرم به نگهداری ساختمان اعم از تأسیسات آقا چیلر آسانسور کولر نمی‌دونم بحث‌هایی از این دست تا خریدهایی که روزمره برای نگهداری ساختمان نیاز هست تا نظافت‌های و تعمیرات دوره‌ای همه اینا اینا رو توی پلتفرم دیده شده و مدیر ساختمان و همه اینا مکانیزه در واقع توی یه دیتابیسی جمع می‌شه.
و مدیر ساختمان یا کسی که مسئول نگهداری ساختمانه کامل اینا رو داکیومنت شده آرشی هیستوری داره که فلان آسانسور کی تعمیر شده کی نوبت تعمیر دورهیش می‌رسه چه قطعاتش تعویض شده این خیلی کمک می‌کنه که شما در نگهداری و بعداً بازسازی اینا و در واقع جایگزین اینا خیلی نظام کار بکنید اینکه آقا صبر کنیم یه چیزی خراب بشه زنگ بزنیم اصغر آقایی بیاد درست بکنه عملاً این کارو در واقع داره نظام و پیش‌بینی شده جلو می‌بره این حوزه‌ایه که به نظر من نیاز داریم توی ساختمانسازی بیشتر به این حوزه نگهداری هم کمک بکنیم ما ما تقریباً فکر کنم حوزه نگهداریمون اصلاً هیچ ساز و کار منظمی نداره این
جرو قیمت هم این می‌تونه اثر داشته باشه یه ساختمانی که همه چیش مرتب منظمه حتی برای نگهداریش فکر کرده
گوینده نامشخص
دقیقا بله بله خیلی متشکرم خیلی متشکرم
علی سنگینیان
در مورد حوش مصنوعی که به هر حال خیلی صحبت هست که حالا عملاً به‌عنوان یکی از تکنولوژیهای خیلی تغییر دهنده دنیا به قول خارجهای گیم چنجره اصلاً دیگه اومده و خیلی می‌تونه کمک بکنه تو حوزه ساختمانم به نظر من کارکردای خیلی مهمی می‌تونه داشته باشه از در واقع برنامه‌ریزی و تحلیل دیتا در شروع همون بحث مارکت ریسرچی که شما فرمودید که کجا چی با چه مقدار با چه هزینه‌ای با چه در واقع سطح کیفی ما بسازیم اینو خب پوش مسنونی خیلی می‌تونه به ما کمک بکنه تو کنترل پروژه خیلی می‌تونه به ما کمک بکنه.
چون می‌بینید کنترل پروژه نقش اساسی داره در هماهنگی تیم‌ها با همدیگه اون چیزی که شما تو صحبتاتون اشاره کردی که پروژه‌های ما عقب می‌افته و اینکه کنترل پروژه درستی انجام نمی‌شه اینکه در واقع کنترل پروژه به ما کمک بکنه که همه کارها با همدیگه در زمان مناسب استارت بخوره و جلو بره ضمن اینکه نقدینگیشم در واقع داره تأمین می‌شه این خب پوش مصنوعی خیلی از آدم می‌تونه بهترین کارو بکنه چون یه عالمه تسکو شما باید چک بکنید متغیرای مختلف دقیقا یه عالمه متغیره که می‌گه گفتم حالا ممکنه بعضیا برای خودش نرم‌افزارهای دولپ کرده باشن.
بومی ولی این هوشو مسون خیلی می‌تونه این کارو کم هزینه تر و سریع‌تر بکنه و کمک بکنه روی بحث طراحی خیلی می‌تونه کمک بکنه که طراحی بدون نقصری داشته باشیم سریع‌تر در واقع کار طراحی رو انجام بدیم با نقص کمتر با دقت بیشتر توی به نظر من صرفهجویی در مسالح خیلی می‌تونه کمک بکنه. کاری که ما تو ایران به نظر من اصلاً در موردش فکر نمیکنیم. ما همه چی رو تا تهش استفاده می‌کنیم. بنزین تا تهش، برق تا تهش، گاز تا تهش. آهنم آقا می‌خوایم چیز بکنیم به اصغر آقا می‌گیم د تا اونوری هم جوش بده که فکر کنم محکم‌تر بشه. در حالی که اینا رو می‌شه توش مصنوعی
در واقع بهینهش کرد. من با کمترین مسئله ممکن در واقع ساختمونمون بسازم و کم هزینه‌ترش بکنم و با پایدارترش بکنم و در نهایت به نظر من تو نگهداری هم می‌تونه به ما کمک بکنه که
کیارش عباس‌زاده
خیلی متشکرم آقای دکتر من کلی سؤال دارم و از گپ و گفت با شما خیلی لذت بم توضیح بدم من واقعاً چون متخصص صنعت ساختمان نیستم بنابراین اگه یه وقتایی در مورد صنعت ساختمان جوابم عمومیه به‌خاطر تخصصت اون حوزه ندارم و عمدتاً چون توی شرکت ساختمانی دارم کار می‌کنم اطلاعاتیه که از اونجا در واقع جمع‌آوری کردم ما این قلم ازتون بگیریم چون سؤای خیلی زیادی موند و توی گوشی من می‌گن که فرصتمون تموم شده من خیلی دلم می‌خواست یه سری مطالب دیگه رم با شما گفتگو بکنیم.
انشاالله این قولو بگیریم ازتون که یک جلسه دیگه هم در خدمتتون باشیم و میزمان شما باشیم خیلی متشکرم از اینکه دعوت ما رو پذیرفتید با برنامه پراپ‌تاک در خدمت شما هستیم
درباره این قسمت:
- عنوان: آینده اقتصاد صنعت ساختمان
- مدت: ۱:۲۰:۵۵
- تاریخ انتشار: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴