آینده فناوریهای صنعت ساختمان
گفتگوی دکتر کیارش عباسزاده، استاد دانشگاه و راهبر هوش مصنوعی در پراپتک با دکتر محمود اولیایی، رئیس فدراسیون مدیریت و مشاوران کسبوکار اتاق بازرگانی ایران، دکتر مرتضی اسماعیلی، معمار و کارشناس فناوریهای ساخت و دکتر امیر حسین مالکی، مدیرعامل گروه ساختمانی دیا.
معرفی
این گفتگو با حمایت ویژه دبیرخانه برنامه ملی آینده نگاری علم و فناوری ایران و همراهی مجموعه ویکست و انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران و با تهیهکنندگی صابر خسروی تهیه و تولید شده است علاوه بر آپارات، میتوانید پادکست شنیداری این گفتگو را نیز در تمامی اپهای پادگیر مجموعه تحت عنوان «فیوتاک» گوش دهید.
متن از زیرنویس خودکار فارسی تنظیم شده است. نام گویندهها بر اساس قرائن متن آمده و بخشهای مبهم با برچسب «گوینده نامشخص» مشخص شدهاند.
کیارش عباسزاده
به نام خدا سلام من کیارش عباسزاده هستم و اینجا برنامه پراپتاک با سه مهمان فوقالعاده امروز در خدمت شما هستیم آقای دکتر اولیایی رئیس هیئتمدیره فدراسیون مدیریت و مشاوران کسبوکار خیلی خوش آمدید آقای دکتر خواهش میکنم آقای دکتر اسماعیلی پژوهشگر معماری و فعال حوزه تکنولوژی ساخت. خیلی خوش اومدید آقای دکتر. آقای دکتر مالکی سازنده و سرمایهگذار حوزه ساختمان. خیلی خوش آمدی آقای با آقای دکتر اولیایی عزیز شروع بکنیم. آقای دکتر ما در مورد تفکر سیستمی و روشهای نوین مدیریت زیاد شنیدیم. آیا واقعا تو این حوزه صنعت ساختمان کاربرد داره؟ آیا قابل اجرا هست؟
نظرتون چیه شما؟
محمود اولیایی
خب تفکر سیستمی امروزه تقریباً میشه گفت زیربنای تمامی علوم در دنیاست. شما در هر حوزهای که نگاه میکنین تفکر سیستمی ریشه دوده و پایههای علوم جدید مبتنی بر تفکر سیستمی هست. حالا شما در ریاضیات در اقتصاد در روانشناسی در مدیریت و طبیعتاً مدیریت صنعت ساختمانم بینصیب نیست. وقتی ما نگاه سیستمی داریم به موضوع ساختمان و ساخت و اهداست طبیعتاً باید در یک اکوسیستم به دنبال تعیین روابط و طهریزی و در واقع برنامهریزی نظامهای مدیریت باشیم. این اکوسیستم معمولاً یک سری اجزایی داره که حالا عزیزان اگه علاقهمند بودن شاید جدیدترین تعریفیه که از اکوسیستم در صنایع مختلف تعریف شده به صورت عام توی مدل ایف کیو ام ۲۰ ۲۰ مدل
اتحادیه اروپا خیلی خوب تشریح شده که در واقع خود صنعت در مرکز قرار داره یا حالا یه سط پایینتر بنگاههایی که در حوزه ساختمان فعالیت دارن و بعدش لایه بعدی زینفان هستن لایه بعدی عرصه بازیگری و رقابت هست و لایه بالاتر در واقع ابرروندها و در واقع محیط کسبوکار جهانیه که همه اینا روی هر صنعتی از جمله صنعت ساختمان تاثیر میذاره. بنابراین وقتی که شما با تفکر سیستمی به موضوع ساختمان میپردازین باید همه این موارد را مدنظر قرار بدین. خب بحث خیلی مفصله شاید در حوصله این زمان نگنجه اما خب موضوعیه که دوستانی که در صنعت ساختمان فعال هستن.
باید بهش توجه جدی داشته باشن پس به عقیده شما قابل اجرا هست تو این حوزه حتماً همین طوره نه تنها قابل اجراست بلکه یک ضرورته ببینین اصولاً چارچوبهای مدیریتی در دنیا که حالا از تقریباً دهه ۵۰ و ۶۰ خیلی جدی مبتنی بر تفکر سیستمی طراحی شده در همه صنایع الان در واقع قابل استفاده است و تمامی مدلهایی که شما امروزه میبینین در رهبری بنگاهها و همینطور مدیریت پروژهها مبتنی بر تفکر سیستمیه و برگرفته.
از تئوریهاییه که بعضی از دانشمندان مثل آقای لاورنس و لاش در ۱۹۵۶ در دانشگاه هاروارد بهعنوان تئوری اقتضایی توسعه دادن یا بعد آقای برنز و استاکر در دانشگاه آکسفورد بهعنوان سیستمهای مکانیکی ارگانیکی سازمانها رو در واقع بررسی کردن و بعد از اون هر آنچه که شما میبینید و تمامی مدلهای رهبری امروز در واقع در چارچوب تفکر سیستمی و یه لایه اونورتر نظریه سیستمها در واقع قابل بررسی هست از جمله برنامهریزی استراتژیک معماری ساختار و سیستم خود نظام مدیریت پروژه اینا همه سیستم سیستمن و اصولاً ما در تمامی نظامهای مدیریت امروز با کلمه سیستم سرکار داریم. اینکه حالا چرا سیستم انقدر اهمیت پیدا کرده طبیعتاً برمیگرده به اینکه در همه دنیا تقریباً
همه موضوعات امروزه در داخل یک اکوسیستم و با تفکر سیستمی بررسی میشه. از جمله موضوعات مدیریتی
کیارش عباسزاده
درسته؟ ممکنه که سیف مثلاً همچنان این باورو داشته باشن که آقا ما با همین سبکی که داریم میریم جلو راحتیم اگر از این نگاه سیستمیه و اون حالا اکوسیستم دیدن اون اجزایی که فعال هستن استفاده نکنیم اگر این رو توی معادلات خودمون تو محاسباتمون به حساب نیاریم چه آسیبهایی وجود داره چه آسیبهایی شکل میگیره کجاها چه عوایدی رو ازش محروم میمونیم. اگه یه خورده به این هم اشاره بکنید ممنون میشم.
محمود اولیایی
چشم. پس اگر اجازه بدین من یه مقدار باید برگردم خلاصه از بالاتر بیگ پیکچر ب نگاه بکنیم. ببینین وقتی ما راجع به صنعت ساختوساز و صنعت ساختمان صحبت میکنیم نگاه سیستمی از سیاستگذاری شروع میشه. یعنی اونجایی که سیاستهای مرتبط با ساخت و ساز هر کشوری در واقع تعیین میشه درسته لذا یک بخشی از موضوع نگرش سیستمی در داخل مجموعههای حوزه ساختمان یا ساختوساز یا بنگاههایی که مشغول این کار هستن نیست.
بلکه اون رگالاتور هست که در اون بالا تنظیمگری میکنه سیاستگذاری میکنه اینکه ما هدایت بکنیم سرمایهها رو به انبوهسازی یا اینکه بیایم اجازه بدیم هر کسی بهخاطر منافع شخصی زمین کوچیک بگیره و ساختوساز بکنه. ببینید اینا موضوعاتیه که یه مقداری در واقع کلانتر هست و طبیعیه که اگر من قوانین مشخصی نداشته باشم، سیاستهای درستی نداشته باشم، اون موقع با این وضعی روبهرو میشین که الان در شهر تهران هم شما دارین میبینین که بهصورت دائمی ما کارگاه ساختمانی داریم و هر کوچهای در این شهر میرین، هر خیابونی میرین بهعنوان کارگاه ساختمانی، شما میتونین خلاصه ازش عکس بگیرین و فیلم تهیه بکنین.
ما در بخشهای مهمی از نگاه سیستمی و تفکر سیستمی متأسفانه در کشورمون در حوزه ساختمان درست عمل نکردیم همونطور که در حوزههای دیگه هم ممکنه که این اتفاق افتاده باشه لذا وقتی میگیم تفکر سیستمی در صنعت ساختمان باید از بالا از سیاستگذار شروع کنیم از وزارت مسکن شهرسازی از عرضم به حضور شما حتی بالاتر سیاستهایی که در واقع در برنامههای مختلف توسعه طراحی میشه برای توسعه در واقع شهرسازی یعنی از شهرسازی و از معماری شهری شروع میشه و بعد ما میایم پایین بنابراین آسیب از اونجا شروع میشه ما پلهامون چهجوری طراحی میشه ما اتوبانمون چهجوری طراحی میشه آیا درست متناسبه با یک نگاه استراتژیک و نگاه
در واقع هوشمندانه و مبتنی بر تفکر سیستمی طراحی شده یا فقط خواستیم یه کاری بکنیم یکی از دوستان در برنامه آماش سرزمین کشور سالها پیش دستندرکار بودن. گفتن در یکی از استانها من رفتم برنامه آمایش را در واقع ارائه بکنم. چون مجری بودن گفتن خب یکی از نمایندگان محترم مجلس بلافاصله میان تو و ایشونو خلاصه خیلی بد خطاب میکنن که آقا تو چرا فرودگاه تو فلان شهر مثلاً نذاشتی؟ فرودگاه مرکزی در واقع مرکز استان ۱۰۰ کیلومتر فاصله داشته.
به هر حال با فشار در در واقع برنامههای آمایش سرزمین اونجا یه فرودگاه هم تعبیه میشه. خب وقتی شما این سیاستگذاری رو از بالا به دور از تفکر سیستمی به دور از در واقع نگاه مبتنی بر نفع عمومی میبینین طبیعتاً اونوقت اثراتشو در پایین دستم میتونین مشاهده بکنین. در ساخت مالها من یادم میاد سالی ۹۱ ۹۲ در تهران تا اونجا که خاطرم هست ۲۱ مال در دست ساخت بود خود من یکی از کسایی بودم که یه همایشی را ترتیب دادم در مرکز همایشهای صدا و سیما فقط بهخاطر اینکه بگیم بابا ساختن مراکز تجاری تفریحی و چند منظوره یک برنامهریزی استراتژیک میخواد مبتنی بر تحقیقات بازار
باید باشه اون موقع دوستان میفروختن چون مغازهها را میساختن بهخاطر اینکه مغازهها را پشت سرش میفروختن با قیمتها و سود بسیار بالا. خب در صورتی که در دنیا یک مال مثل یه کارخونهست یعنی سرمایهگذار میاد سرمایهگذاری میکنه که از اون سودآوری کنه با روشهای خاص مدیریتی اصلاً مغازهها رو نمیفروشن تو مالهای بزرگ. بله دیگه. ولی خب اون موقع نگاه اینطوری بود و خب ما در اون همایش سعی کردیم که به سازندهها بگیم آ این کار اشتباست. نتیجه همون سیاستگذاری و پول گرفتنهایی که اون موقع حالا سیاستگذار بهخاطر گرفتن پول و به نظر خودشون توسعه شهری این کارو کردن.
الان ددمالها یا مالهای مردهایه که شما در سطح شهر تهران میبینید. بنابراین ما از اونجا باید شروع کنیم. حالا اینکه در خود ساخت چه اتفاقی میافته و چه ضرر و زیانهایی داره عدم وجود نگاه سیستمی عدم استفاده از سیستمهای مدیریت نوین عدم توجه به ابرروندهایی که الان سازمان ملل و تمامی در واقع شاید بگم نهادهای بالادستی دنیا دارن روش تأکید میکنن در صنعت ساخت عدم توجه به اینا چه ضررهایی برای کشور مردم و برای خود سازنده و برای استفاده کننده از اون به اصطلاح حالا ساخت وسازی که انجام شده خواهد داشت اینا بحثیه که حالا اگر لازم شد بیشتر بهش خواهم پرداخت با هوش مصنوعی و یه سری ترندها و تکنولوژیهای
دیگه
کیارش عباسزاده
به شما برخواهیم گشت اما آقای دکتر اسماعیلی عزیز ممنون میشم همین مواردی که آقای دکتر فرمودن رو توی حوزه معماری از نگاه سیستمی تفکر سیستمی سیستمسازی کجاهاش سیستم وجود داره کجاها نیاز به سیستم داریم و نداریمش چه آسیبهایی شکل گرفته به واسطه اینکه اون نگاه سیستمی حالا یه جاهایی نبوده اگه جایی شکل گرفته توی ایران خواهش میکنم بفرمایید و نقطه نظرات خودتون
مرتضی اسماعیلی
خواهش میکنم اول سلام و عرض ادب میکنم خوشحالم که در خدمت مهمانای عزیز و مجری عزیز هستم امیدوارم که بحث خوبی هم داشته باشیم چون نکته بسیار مهمی رو اشاره کردن هم آقای دکتر و شما پیگیری کردید. ما یه بحثی رو در سیاست کلان داریم و باید این زنجیره رو از اون حوزه کلان تا حوزه ساخت یک واحد مسکونی پیش ببریم. اگر این زنجیره یک حلقهای ازش کم بشود به مشکل میخوریم.
حالا توی فضای موجوده در ایران فقط یک حلقه کم نیست. بلکه این زنجیره بریدگیهای زیادی رو داره. ما توی سیاستگذاری و قوانین و مقررات کلی با وجود اینکه هم وزارتخونه هم شورای علی معماری شهرسازی در حوزههای بحثهای شهری که اگر من شهر خوبی رو داشته باشم میتانم میتونم در ادامه معماری خوبی رو داشته باشم اگر اون شهر رو نتونم با ساختار جدی و درستی داخل یک سیستم تعریف شدهای پیش ببرم اون اجرا اون حلقه سیاستگذاری تا برنامهریزی تا طراحی و تا اجرا و نهایتاً بهره برداری دچار ضعف میشه. من اگر قانون درستی رو نتونم داشته باشم که الان متأسفانه نقصهایی رو توی قانون داریم شاید توی بحثهای
قانونگذاری شاید توی اجرا بعضاً هم در هر دو جا و بعضاً حالا توصیههایی هم شده که برای بهتر شدن. اینکه من بتوانم اون زنجیره رو درست ادامه بدم و بتونم از اون سیاستها برای ساخت بهتر استفاده کنم. قطعاً میتونیم نگاه بهتری رو داشته باشیم. نگاه به ساختی که انسان محور نیستند. پروژه محور به معنای اینکه من صرفاً اون پروژه رو خلق کنم و بدون گذشته و آینده، بدون سیاستگذاریها مثل نگاهی که به مالها کردند در گذشته و توی یک دههای تب اینکه من قراره که مراکز خرید خوردهفروشی کلانی رو ایجاد کنم و متعدد بدون جانمایی درست، بدون سیاستگذاری درست و فقط چون من پول دارم میتوانم برم اون مال رو ایجاد کنم و
نهایتاً ددمالهایی که ما الان باهاش مواجه هستیم تو حوزه شهری توی حوزه مسکونی هم همینطور اشاره درست بود ما اگر سیاست درستی رو داشته باشیم یک الگویی رو تعریف میکنیم این الگو قراره با سیاستگذاری درست قانونگذاری و من اگر توی یه کوچهای قراره یک ساختمان ب بسازم متناسب با مجموعه شهر دارم اون رو میسازم نمیتوانم فراتر از اون بروم خلاقیت من معمار در حوزه اینکه بتونم تابع اون قوانین باشم و درست اجرا کنم. خروجی که ما در شهرهای بزرگ مثل کلانشهرهایی مثل تهران و شهرای دیگه داریم این رو نقض میکنن. ما هیچ موقع اون الگوی درستی رو نداشتیم و نهایتاً حتی ساختهای خوب در لابهلای
ساختهای بد نتیجه نمیرسن. یا قانونهای کاملاً دیکتهای. یعنی ما هم در بحث قانون یک سری قوانین دیکتهی مثل کمیته نماهایی که توی شهرها داریم یک قوانین خشک بدون انعطاف رو تدوین میکنیم و نهایتاً توی اجرا نمیتونیم اون رو به اجرا برسونیم یا برعکس هیچ قانونی نداریم و تفاسیر بسیار متعددی از قانون داریم که نهایتاً من میرم هر چیزی که دلم میخواد میسازم و خروجیش میشود یک اتفاق ناخوشایند مثل دورهای که خیلی خیلی قبلتر ما فضا رو باز کردیم.
برای بساز بفروشها اصطلاحاً یعنی من این امکان رو دادم هر کسی بدون دانش لازم بدون سیاست بالاسری مشخصی وارد حوزه ساختوساز بشه صرفاً من امکان دارم پول دارم یا شرایطی رو دارم با اون شرایط میرم ساخت وساز میکنم حالا هرچی ساختم مهم نیست نهایتاً یک پایان کار میگیرم و اون پایان کار میتواند با یه سری جریمههایی موضوع رو حل بکنه من اگر پول دارم میتونم هر کاری بکنم. این میشود اتفاقی که امروز در ایران شاهدش هستیم. توی دنیا هم کم و بیش این اتفاق هست اما سازمانیافتهتر هستش.
شاید تو ایران بیشتر این رو داریم متوجه میشیم توی خروجیهایی که در فضای یعنی شما یه قدم توی یه شهر بزنید از هر گذری که رد میشید مهمم نیست بالای شهر جنوب شهر منطقه متمول یا منطقه متوسط یا پایین در هر حال اون ناهمگونی و عدم هارمونی توی فضا رو میبینید تا چه برسد برسیم به داخل فضا و معماری که باید داخل اون شکل بگیریم آقای دکتر شما تو حوزه تخصصی خودتون هم به روس هستید هم صاحب تجربه تصورتون چی هستش در مورد اینکه اون نگاه سیستمیه فکر میکنید چقدر معماران پذیرای اون نگاه سیستمی باشن چقدر فکر میکنید این رو میشه جا انداخت یا چقدر
استقبال میکنن یا آیا مقاومتی وجود داره ببینید ما بحث مقاومت یکی از بحثهای مدیریتیه هر تغییری هر شیفت پارادایمی توی هر حوزهای لازمه این اینطوری هستش اون اونایی که قبلاً داشتن یک سبکی رو انجام میدادن مقاومت کنن. اما اگر قانون درستی باشه در یک فرایند زمانبندی شدهای میتوان همه رو به اون تغییر رسوند. ذائقه مردم باید عوض بشه که خیلی جاها شده اما نمیدونن کجا این تشنگیشونو باید برطرف بکنن. اگر قانون درستی که بتواند توسط رسانهها، توسط خود معماران و دستندرکارکاران تمام این حوزهها بتونه از حوزههای مدیریتی تا حوزههای ساخت و بهرهبرداری بپذیرن که ما میخوایم یک زندگی خوب داشته باشیم. معماری برای انسانه. من انسان اگر بتوانم از اون فضا
استفاده درستی بکنم به نتیجهم رسیدم. حالا بحثهای کارشناسی بحثهای علمی و حرفهای چه تکنولوژیک چه محتوایی چه مبانی همه اینها دست به دست هم میدند و من میتونم قبول کنم من به نظرم میاد اگر قانون درستی تدویم بشود و اجرای درستی بر حاکمیت اون قانون برژهها وجود داشته باشه قطعاً و قطعاً تو یه پروسه زمانی خیلی کوتاه بهش میرسیم. خواستهها درستند. من نهایتاً انتظارم از یک خونه اون فضای آسایش و آرامش و بدون سر صدا و بدون مشکلات و اینکه من بتونم داخل خونم که میرم اون اتفاقی بیفته. همه همینو میخوان. اما اگر اون حاکمیت و اون قانونگذار و مجری میتونه وزارتخونه باشه، میتونه شورای ممن شهرسازی باشه،.
شهرداریها باشند و بقیه دستوراتی مثل نظام مهندسی که حاکم میشود، اگه همه اینا دست به دست هم بدند من همون رو میپذیرم. توی مثالهای چیز نمیگم خیلی نظارت به معنای نظارت چیز ولی اگر من مثلاً توی یک اتوبانی تعداد دوربین دوربینهام رو زیاد میکنم همه ناخودآگاه میپذیرن که سرعت درستی رو رعایت کنن. اینکه من بتونم بپذیرم اتفاقاً خواسته من معمارم هست. از هر جنسی که باشم آدمهایی که خارج از فضای شفاف میخوان کار بکنن دچار مشکل میشن و ناخودآگاه مردم هم از اونها دور میشن.
وقتی که من نمیخوام از آب گلآلود قرار باشه ماهی بگیرم و حالا مثلاً بخوام روی هزینهها روی نمیدونم زمان ساخت یا روی برنامهریزیها یه مقدار حرف فقط بزنم و نتونم اون سیستم رو پیاده بکنم میشه ناچار یه اتفاق غلط اما اگر بپذیریم که باید اون سیاستگذاری درست باشه و انتقال اون سیاست به حوزههای مختلف زیرمجموعه درست باشه قطعاً و قطعاً اتفاق میافته خیلی خوب هم اجرا میشه. این تجربهای که سالهای سال دنیا بهش رسیده و ما هم میتونیم حتی توی بخشهای جز این اتفاق میافته. یک سازنده یک برنامهریز ساخته حتی یه ساختمان اگر اون سیستم رو نداشته باشه اگر نگاه دقیق به کار نداشته باشه نمیتونه نهایتاً جمع
بکنه. زمانو از دست میده. هزینههای بیشتر میکنه و ولی وقتی درست میخواد همه اینها رو توی یه چارتی یک رودمپ کلی رو داریم که طبق اون میرم من طبق زمان تموم میکنم با هزینه معقول تموم میکنم و اتفاق میافته هم این رودمپ توی سیاست کلان کشوری و حالا بگیم ملی و جهانی میتواند حاکم بشود هم میتواند توی سیاست خوردی که من بهعنوان یک سازنده حتی یک واحد یک خونه ویلایی میخوام بسازم حتی یک بحث مثلاً یه شهرک کوچیک میخوام بسازم یا هر اتفاقی که اگر نباشد که مشکل الان این خلعه خلع وجود قوانین شفاف غیر قابل فردخوانی من خودم قرائتی رو از اون داشته باشم بله اجازه رو میده که هر
اتفاقی بیفته اما اگر اون شفافیت باشه اتفاقاً تفاوت بین خلاقیت و غیرخلاقیت مشخص میشه من دستورالعمل و قانونی دارم که حالا میام طبق اون خلاقیت خودم رو به کار میگیرم تا کار انجام بدم تفسیر نیست که هر کسی یه تفسیر و قرائتی ازش داشته باشه قشنگ اونقدر شفاف هست که من میدونم که چه اتفاقی میافته بهعنوان مثال دارم میگم مثل همین تخ تخلفاتی که توی ماده ۱۰۰ انجام میشه من اگر یک طبقه اضافه بسازم تراکم بیشتری رو به کار بگیرم نهایتاً اینکه من باید برم یک جریمهای رو پرداخت کنم و اون طبقه رو بسازم اما اثر دومینویی که تو کل شهر میذاره. شما از یک گذر عبور میکنید.
بعد میبینید که این هی اتفاقه داره بالا پایین میشه. یه طبقه بالاتر سایه انداز این ساختمون روی اونجا و مشکلاتی که توی فرمایش اول شما هم بود ما توی یه کوچهای داریم وارد میشیم که اونقدر برجها رو بردیم بالا که حتی آتشنشانی نمیتونه اون شیلنگشو برسونه. اگر اون بالا اتفاقی بیفته اون رو ادفاع بکنه یا هر اتفاق دیگهای که از این دست شکل بگیره.
کیارش عباسزاده
یه نکته جالبی که میون صحبتاتون بود فرمایش آقای دکتر اولیایی بود. اجزایی که وقتی هر کدوم به تکی دارن خودشونو میبینن میگن خب فقط من دارم تخلف میکنم، فقط من دارم این کارو میکنم. ولی وقتی جمع میزنید اینها رو، خود اینها به عنوان اجزای این سیستمه دارن یه سیستمی رو شکل میدن که اون اثر دومینوییه و حالا اثری که رو بقیه داره اتفاق میافته. ببخشید من میروتون نکته رو خواستم بگم.
مرتضی اسماعیلی
این اثر دومینویی اثری که من اگر ۲ تا واحد کنار هم رو ۲ تا بلوک ساختمانی کنار هم رو بدون گفتگوی با هم بدون نگاه به هم بدون احترام به هم بسازم حرج و مرج میشه انگار وارد یه سالنی شدید که همه دارن حرف میزنند. بعضی موقعها ما مثلاً توی کلاس میریم اینطوریه بچهها خیلی شلوغ میکنن حرف میزنن ازشون اجازه میگیریم بذارید یه یکی یکی حرف بزنیم یعنی من معلمم حرف بزنم شماهم حرف بزنید تا حرفمونو بشنویم اگر قرار باشه که همه حرف بزنند و هر کدوم حرف خودشون رو بزنن یک اگلکتیزمه یک سبک التقاطیه از هر چمنگلیه من از اینجا یک سبکو برداشتم از اون یکی یه سبکی رو
برداشتم من باید انتخاب بکنم فرض کنید که من بهعنوان یه سیاستگذاری یه شهرک خصوصی میخوام ۲۰ تا بلوک ویلایی بسازم. من میام شروع میکنم تدوین قانون میکنم. ارتفاع رو تعریف میکنم. تراکمو تعریف میکنم درصد اشغالو تعریف میکنم. همه چیز رو میگم و این اجازه رو به سازنده میگم که با این محدودیتهایی که من تعریف کردم حالا بسازم. اما باید توی این کیفیت، توی این رنج کار بسازی. نمیتونی بری یه اتفاق دیگه رو رقم بزنی.
به راحتی ما توی یه شهرک میتونیم این قانون رو بگذاریم ولی شهرهای ما جدای از مشکلاتی که در حوزه مدیریت شهری داریم و افراد بیتجربهای که وارد میشن نمیخوام بگم تو حوزه مثلاً شوراهای اسلامی چه اتفاقی میفتد اما اینکه قراره من متخصص شهر باشم و برم یک شورایی رو تشکیل بدم و در حوزههای مختلف شهر نظر بدم مخصوصاً حوزه معماری و شهرسازی من اگر اونجا اینجا نتونم نظر تخصصی درستی رو بدم که اصلاً برای چی جمع شدیم. جمع شدیم حتی شهرداری رو انتخاب کنیم که تخصصش یه چیز دیگهست متخصص نمیدونم کودکان بیاریم بذاریم مثلا این اتفاق بیفته بهترین آدم متعهدترین آدمم بذاریم به هیچ دردی
نمیخوره ناخودآگاه فضا اینطوریه به اضافه اینکه ما این سازمان رو این شبکه رو میاریم حتی همه رو درست کار بکنن مثل اینکه یه آدم متابولیسم کلیش کار بکند مغزش کار نکنه قلبش کار نکنه، دستش کار نکنه، بهش میگیم معلول، بهش میگیم نقص عضو داره یا منجر حتی اون قلب کار نکردن منجر به مرگ کلی اون آدم میشه. بعضی موقعها حتی یک مهره فاسد، مهره فاسد یعنی یک بلوک فاسد یه ساختمان خراب میتوانه کل اون محله رو به هم بزنه. درسته؟ و برعکس میشود با کاشتن حتی یک گل اون اتفاق خوب رو رقم زد. به تسری داد به بقیه. یه مثال کوچیک بزنم. مثلاً توی شهر لند
سوئد هر بلوک ساختمانی یک باغچه ۱۲ متری ۱۰ یا ۱۲ متری رو موظفه که در طول سال سبز نگه داره. اگر شما تو این محل دارید این واحد رو میخرید باید اونجا رو حالا میتونید هر چیزی دوست داشتید بکارید ولی سبز نگه دارید. اون سبزیه توی محله باعث میشه که اون بخشی که داره کشت و کشت و کار هرچی که انجام میشه من یه نمیدونم گوجه فرنگی کاشتم سبزی کاشتم گل کاشتم درخت کاشتم باعث میشه که همه این تعاملات شهری اتفاق بیفته تو همون شهر توی شهر لند شما لایه بندی دارید اگر یک کامیون عبور میکنه از لاین خودش میره بدون تداخل با دوچرخه سواری که یه بچه از خونهش اومده بیرون
میخواد دوچرخه سوار بشه بره تو محله قدم بزنه ما الان هیچ شبکه شهری درستی رو نداریم. اینی که میگم حداقل برید ۱۵ سال قبل داره ترریزی میشه و امروز نتیجهش رو داریم میبینیم و نمیتونی ساختوساز دیگهای انجام بدی و اتفاقاً خلاق خلاقانهترین طرحها تو همین شهرا شکل میگیره. چون من محدودیت تعریف شدهای رو دارم. ما توی فضای معماری میگیم یه زمین مربع مستطیل اگه بخوای بسازی خیلی از آدمای غیرمتخصص ادعا میکنن ما میتونیم بسازیم دیگه مثلاً یه کارفرمایی میاد یه پلنی داره میگه که اونجا رو میخوام آشپزخونه درست کنم اینجا اتاق خواب باشه اینجا بعد تموم که میشه میگن ببخشید شما که طرحو دادی تموم شد من چیکار باید بکنم اگه قرار
باشه همه چیز اینقدر شسته و مرتب باشه یه زمین اگر قنا ناس باشه تازه من شروع میکنم این ذهنم کار میکنه که چهجوری بتونم تو اون فضا کار کنم قانون محدودیتی رو ایجاد میکنه این محدودیت باعث میشه که من خلاقیتم تازه رشد بکنه زمانی که مینیاتور شکل گرفت یه دورهای تو ایران مینیاتورم به واسطه یه سری محدودیتها شکل گرفت اصلاً خود هنرهای ما دقیقاً بعضی موقعها اون فشارهای اجتماعی باعث میشه که یه هنر جدی خلق بشه تو حوزه معماری نمی میگم الزاماً فشار به من ولی قانون وقتی قانون تعریف میکنی این اتفاق میافته اگرم میخوای یه چیز دیگهای بسازی اگر میخوای یه بلند مرتبه بسازی برو فلان محل بساز دیگه اینجا
نمیتونی بسازی سر جاش باشه.
کیارش عباسزاده
خب نکتههای خوبی رو اشاره کردید و رسیدیم به ساخت یه اتفاق خیلی خوبی که امروز رقم خورده اینه که ما اجزای مختلف این زنجیره رو داریم آقای دکتر اولیایی تو حوزه سیستمهای نوین مدیریت، سیستمسازی و فرایند دیدن و تفکر سیستمی. آقای دکتر اسماعیلی تو حوزه معماری و آقای دکتر مالکی تو حوزه سرمایهگذاری و ساخت که حالا همه این آینده میاد توی ساخت. من خیلی دوست دارم که نظر شما رو بدونم آقای دکتر در مورد مواردی که مطرح شد دو بزرگوار عزیز مطرح کردن حالا این توی ساخت میاد چه اتفاقی میافته؟ توی ساخت چطور میشه؟ از این تفکر سیستمیه، نگاه سیستمیه استفاده کرد و نبود.
اینها توی ساخت چه آسیبهایی رو به ما وارد کرده.
امیرحسین مالکی
به نام خدا اولاً ممنون که آبونستید بنده در حضور بزرگانی چون دکتر اسماعیلی و دکتر اولیایی دعوت شدم در رابطه با فرمایشاتی که این عزیزان کردن قطعاً به نکات خوب و درستی اشاره شد از جمله سیستم سازی و فرایند داشتن بسیار حرف پختهای بود که دکتر زد به حال بدون سیستم اصلاً شاید نمیشه یعنی عوارضی که فرمودید خی غیر قابل شمارشه اگر یک سیستم مدیریت شده نداشته باشیم و عرایضی که آقای دکتر اسماعیلی فرمودن که راجع به مدیریت بالادستی و قوانین اما این نکتهای که با توجه به وضعیت کنونی دنیا ما بخوایم بهش بپردازیم اینه که ما قوانین شاید داریم شاید انقدرم زیاد داریم که دست
و پاگیر شده ما مشکل مشکل اینه که قوانین آپدیت نیستن و بعضی جاهاهم زیادن. انقدر این قوانین غیرمطقیه که حاضرن با یک فرایند غیرمطقی از جمله روابط پشت پرده این قوانین غیرمطقیو خودشون بیان بپذیرن و این باعث حرج و مرج بیشتر شده. ما قانون چیز خوبیه باید باشه و رگولاتوریا باید حتماً فضا رو مدیریت کنن. اما از بعد از کرونا فکر میکنم آقای کاتلرم توی کتابشون آوردن که جدیداً دیگه دولتها مخصوصاً در پیشتاز اونا دولت آمریکا تو یک سری حوزهها اومده درگولیشنو داره به کار بده.
میگه من دیگه کمتر قانون بذارم کم بذارم مؤثر بذارم ما این تناسب که قانون باید داشت بض بعضاً در جاهایی که باید قانون داشته باشیم که دکتر اسماعیلی به چند موردش اشاره کردن قانون نداریم و در جاهایی که نباید قانون داشته باشیم دست طراحو باز بذاریم که از خلاقیتهاش استفاده کنه اونجا قانونی صفت سخت داریم که متخصص باید بره و گلوی خودشو پاره کنه.
و آخرم با یک سری افراد غیرمتخصصی که اونجا در صندلی هستن که شایسته و بایستهشون نیست آخر یا باید سرد بگیره یا واقعاً باید مصائب بسیاریو بکشه تا بتونه یک طرح خوب پیاده کنه از جمله از این قوانینی که شاید دور زده شد به طرز صحیحه شاید آوا سنتر باشه اگه دکتر موافقن که در محلهای که پارکینگ کم بود شهرداری اومد اون طبقات خودشو نقض کرد و اجازه داد سه تا ۵ طبقه پارکینگ اضافه در طبقات بالا تعبیه بکنه.
سازنده خب این خیلی اتفاق خوبی بود یعنی یک بار اومدن این قانونو متخصصین فکر کردن یک طراحی متخصصو همراهی کردن یک قانون کامل خودشون گذاشتن کنار چون این قانونا قرار بود دست و پاگیر باشه قرار بود که از بهرهوری بهتر جلوگیری کنه اما اینکه کلاًهم قانون نداشته باشیم یه اتفاق بدتریه پس ما اگر راجع به قانونها صحبت میکنیم قانونهای یک بهینه در جای درست و علاج شاید متخصصین و اصلاً جامعه و مردم خودشون بهترین تصمیمو میگیرن اگر همه چی دست متخصصا باشه و اون قانون زدایی یا درگولیشنی که آقای کاترم اشاره کرده که بعد از کرونا اصلاً تشدید شده اینجا معنا پیدا میکنه که ما باید مدیران متخصصی
داشته باشیم توی سازمانهای بالادستی مثل شهرداری مثل نظام مهندسی که بعضاً نگاه میکنیم اصلاً از فضا خارج شده الان ما توی نظام مهندسی که شاید بازنس ترت پارتیه من به یک سری از دوستان متخصص اشاره میکردم در انتخابات اخیر که این ترت پارتی اصلاً هیئت مدیر سیستمش فراآینداش اصلا فرایند نظارتش یه طوری آبسیلیت یا عقب افتاده است که دیگه اون معنای خودشو از دست داده همین هفته پیش ناظره یکی از پروژههای ما اومده بودن حالا من قراره که همین ساختی صحبت کنم صحبت میکردم گفتم آقای ماس من شما رو ۲ سال پیش دیدم بله ۲ سال الان خب میخوام امضا کنم قرار دادم تموم بشه ففرآینده بره جلو شما کجا بودی؟
چه تأثیری تو این پروژه داشتید و همکاران جوابی نداشت بده میخوام بگم که این فرایندا یه قانوهایی هست که من باید تبعیت کنم و این قانون به جایی رسیده که داره خرید و فروش امضا میشه خب این قانون باید بازنگری بشه اصلاً برداشته بشه اما خب حالا نظام مهندسی نباشه به لحاظ مهندسین کسی نباید چک کنه چرا خب شرایط بهتری بذارید اصلاً با همین ابزارهای هوش مصنوعی که اومده فکر میکنم تو خارج از کشور دتکت میکنن همه اینها رو شاید لازم باشه مثال میگم خیلی بلند یکیهم با تکنولوژی این کار چک بشه اصلاً لازم نیست.
که یک ناظری باشه که اصلاً نیاید آخرشم بخواد اون امضا و اون تأثیرشو به سازنده بفروشد این اتفاقیه که باید بیفته اما عدم تناسب سیستمسازی با وضعیت کنونی ساخت که شما اشاره کردید و آقای دکتر اسماعیلی ببینید ببینید اینجا باید متخصصانی مثل دکتر اولیایی و مشاوران بیان کمک یعنی اینکه سیستم سازی و محال میدونن تو ساختمون خیلی از سازندهها که باهاشون صحبت میکنیم مخصوصاً سنتیا بهخاطر فاصله ادراکی طبقه اجرا کننده و قسمت مدیریتیه یعنی خب ما توی شرکتها که زحمت میکشن مشاوره سیستم سازیو پیاده میکنن افراد و نیروهایی اونجا هستن که یه حداقل سوادی یه حداقل تجربه کاری یه شأن و شخصیت و فرهنگیو براشون تعریف شده اما خب تو سیستم
ساده کف عملیات نیروهای کارگر بنا و استادکارهایی هستن که معمولاً وزارت فرهنگی و دانشی و ادراکی پایینی دارن بعضاً یه کار ساده هم که بهشون توضیح میدی باید چندین بار تکرار کنی اینکه چطوری اینا رو باید هدایت کرد که تو اون سیستمه بتونن قرار بگیرن همین عرضم هست خدمت شما که باید بسته به پروژه یک مثل کد شلوار سیستم حالا اگر دکتر تایید میکنم باید برای اون سیستم و ساختمون طراحی بشه اما اینه که فرایند اونقدر ساده باشه و اونقدر دبلیو بی اس ساختار شکستش ریز نوشته بشه که اولاً ساده سازی باشه برای ادراک و افرادی که وضاحت فکری و عقلی کمتری هم دارن توانایی اجراشو
درک و اجراشو داشته باشن و اینکه کامل هم باشه بعضاً سازندهها ج دو جا این فراآیندا رو میذارن کنار اونجا که کامل نیست میاد میگه این به درد این قسمت کارم که نمیخوره اینجا رو باید چیکار کنم یه قسمت دیگه هست که خب من میخوام پیادهش کنم اینا اصلاً نمیفهمن خب یه راه اینه که بذاریمش کلاً سیستم سازیو کنار که با عواقبش و و مذراتش روبهرو میشیم یه راهش اینه که خب بسمالله بشینیم یک بار دیگه سیستمو بازبینی کنیم ریزترش کنیم قابل فهمترش کنیم تعداد قدماشو برای اون اون افراد لایه پایین اجرایی و لایه پایین فرهنگی اون وقته که من چون من این کارو کردم.
پیاده کردم که با زبان خودشون بتونیم بهشون بفهمونیم که ما چی میخوایم شما فقط اپراتور باشید کاری که ما میگیم خیلی دوست نداریم شما فکر کنید چون بعضی از موقعها این عدم اجرا از ناحشی از خیرخواهی نیروها و استاد کار برای ما میشه میگه این شما این ضرر میکنی نمیدونه که به قول شما یه تیکهایو که میاد دومینوی خراب میکنه تا ته فرایند خراب میشه چون دوستان که زحمت میکشن فرایند مینویسن از مالی و ستادی و فنی و ساختی و همه رو میبینن و اگر یه بند استادکار و بنا بخواد این فرایند تغییر کوچیکی بده حتی بهتر در راستای فنی کل اون پروسه و سیستم خراب میشه و عدم
نتیجهگیری باعث میشه که از سیستمسازی دلزده بشن سازندهها چون به بقیه بخشها اشراف نداره اون فرد دیگه بله ولی خب متأسفانه یه حرفی هم یکی از اساتید ما میزد میگفتش که کارمندا یا نیروها تازه حتی ما هم میگیم استادکارا که کارمندای ارشد ساختمانسازین اجتهاد میکنن از خودشون میگیم آقا ما به شما یه دستورمایی داریم یه دیتا شیت داریم یه کیو داریم شما همین کاری که ما میگیم بکنید بر اساس تجربه زیسته خودش ادراکهایی که داره و تجربه خودش که حاصل عمر خودشه احتمال خطا بودنشم نمیده یه تغییراتی تو سیستم میده.
که باعث میشه که زحمت بسیاری از آدما خراب بشه. جالبه که تحقیقات شرکت گالوپم صحبت شما رو تایید میکنه. گالوپ توی تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که هر چقدر شرح وظایف و انتظاراتی که از افراد داریم شفافتر باشه و جای تفسیر و به قول شما اجتهاد رو کمتر بکنه افزایش و بهبود عملکرد رو خواهیم داشت. یعنی این شفافیته به تنهایی و به خودی خودش میتونه باعث بهبود عملکرد باشه.
کیارش عباسزاده
خیلی ممنونم آقای دکتر خب یه نکتهای که من به ذهنم رسیدم خیلی موقع ما ارزشمندی های یا داراییها و منابع ارزشمندی داریم یاد یه مبحثی توی مدیریت استراتژیک آوردم یه فریمورکی داریم تو نگاه مبتنی بر منابع به اسم ویآرآیو خیلی موقعها میبینید که یه کسب و کاری یه بنگاه اقتصادی در عین اینکه قابلیتهای ارزشمندی داره اما از اونها ها استفاده نمیکنه به دلیل همون اوی آخر ویآرآیو که همون مدیریت و سازماندهی و رهبری لازم هستش.
و خب خیلی از مالهایی که شاید ما امروز میبینیم و اون نگاه سیستمیا توشون وجود نداشته یا اون نقطه انتهایی که حالا داره بهرهبرداری میشه اون مدیریته اون نگاهه اون موقع وجود نداره میبینیم که در عین پتانسیلهایی که دارن اما این پتانسیل استفاده نمیشه خب آقای دکتر اولیایی عزیز در واقع با تجربهای که شما دارید نگاه پختهای که دارید و اون تفکر سیستمیه خیلی دوست دارم از شما این سؤال رو بپرسم که فکر میکنید هوش مصنوعی آیا میتونه این حوزه رو متحول بکنه این توانایی رو داره و اگر داره فکر میکنید که به چه صورتی این تحولات اتفاق خواهد افتاد؟
محمود اولیایی
خب خیلی استفاده کردم از فرمایشات عزیزان اما اجازه میخوام که قبل از اینکه به هوش مصنوعی بپردازیم یه گام جلوتر بریم سراغ اینکه اصولاً در داخل بنگاههای ساختوساز و پروژههای ساخت اصلاً چه اتفاقی میافته اصلاً سیستم چطور عمل میکنه و بعد بریم سراغ اینکه حالا هوش مصنوعی که اضافه بشه به این سیستما چه اتفاق موق چی میشه آره خیلی خوبه بذار من یه سؤال از جنابعالی و مهمانان گرانقدر داشته باشم م چند تا شرکت ساختمانی بالای ۱۰۰ سال عمر ما تو ایران داریم؟ شما حالا استاد عزیزم فکر میکنم اطلاعات آقای دکتر مالکی تو این زمینه خیلی داریم اصلاً نه نداریم بالای ۵۰ سال چطور د تا فک کم داری
معدود انگشت شما ببینید خود این نشون میده که متأسفانه ما توی زمینه ساخت بنگاهای بزرگ ساختوساز توی کشور از دنیا خیلی عقب درسته ببین الان ژاپن سال ۲۰۱۸ یک ساختمون چوبی را یکی از شرکتهای ساختوساز اونجا ۳۵۰ متر و ۷۰ طبقه برنامهریزی کرده دارن میسازن بزرگترین ساختمون چوبی دنیا میشه بهخاطر در واقع جشن گرفتن ۳ پنجمین سال عمر این شرکت ساختمانی خب زمانی که شما سیاستگذاریتون درست باشه.
و زمانی که مدیران بنگاههای ساختوساز ما مبتنی بر علوم روز حرکت بکنن نتیجهش پایداری بونگاهه ما الان اگر بپرسم مثلاً چند تا شرکت ساختمانی بالای ۱۰ سال داریم اتفاقاً شما ممکنه که خیلی تعداد زیادی را بفرمایید درسته اما چرا اینا هیچکدوم دوام نمیارن چرا ما شرکتهایی را نداریم که بتونه در حتی منطقه حالا من نمیگم در کل دنیا در منطقه حرف برا گفتن داشته باشه.
حتی در کشور حرف برا گفتن داشته باشه میدونید نتیجه چیه؟ نتیجه عدم توجه به مدیریت علمیه. امروزه پایداری کسب و کارها اصل اولش کرپورت گاورننس یا حاکمیت شرکتیه. چرا ما نسل اولیا چون شرکتهای ساختمانی ما خیلیاشون اون خصوصی بودن. چرا نسل اولیا تحویل نسل دوم ندادن؟ اینا سؤالات بزرگیه. ما لزوماً هم چی برنمیگرده به در واقع قوانین و مقررات محیط بالاسری. در داخل بنگاها چه اتفاقی افتاده؟ جانچین پروری آیا وجود داره چرا نسل دومیهایی که در واقع نسل اولیاشون ساختمونسازای خوبی بودن شرکتهای ساختمانی بزرگی بودن اون شرکت را در واقع ادامه ندادن و خیلیا در واقع این شرکتا منحل شده.
علتش اینه که ما به موضوعات علمی در حوزه راهبری بنگاه به هیچ وجه توجه نکردیم به ندرت بوده من چون شاید حالا اسم بیارم یه خورده خوردهای به قول معروف بعضی دوستان خورده بگیرن که حالا چرا اسم خورده اما میخوام بگم ما الگوهای شاخصمون رو باید تو کشور بشناسیم بین شرکتی مثل کیسون چرا پایداره بهخاطر اینکه صاحبانش به شدت به سیستم اعتقاد دارن آقای دکتر انصاری آقای دکتر انصاری خب به توسعه پایدار اهمیت میدن به ساختوساز پایدار اهمیت میدن به نظامهای مدیریت کیفیت اهمیت میدن به نظام مدیریت پروژه اهمیت میدن. خب طبیعیه که بنگاه توی چالشها هم مثل کشتی که وسط یک در واقع طوفانه خب توی
شرایطی که آرامش باشه یه لنج درب داغونم میتونه در واقع حرکت بکنه ولی وقتی طوفان میشه کدوم کشتیا باقی میمونن؟ اونایی که محکم در واقع یک سیستمسازی درستی انجام دادن و خودشونو آماده کردن برای بحرانها اینه که اگه محیط کسب و کارم پرتلاطتم بشه شما دو میارید. بنابراین نگاه علمی به اداره بنگاههای اقتصادی که فرق نمیکنه این بنگاه میتونه یه شرکت ساختمانی و ساختوساز باشه در کشور ما متأسفانه در حوزه صنعت ساختمان بسیار عقبه تو صنعتهای دیگه هم فکر نمیکنم دیگه همینطوره اما ببینید بالاخره بهعنوان فردی که ۲۸ ساله بهعنوان مشاور توی کشور دارم کار میکنم.
اینو عرض میکنم در بعضی از صنایع دیگه یه ادبیاتی وارد شده خب این ادبیات در واقع شکل گرفته یهکم پخته شده حالا مثلاً صنعت خودروی ما رو خیلی ایراد میگیرن ولی همین صنعت خودرو سال ۷۴ ۷۵ با حضور آقای ویسی عزیز و خیلی از مدیران اون موقع باعث شد قطعه سازهایی ایجاد بشن که این قطعهسازها الان همین الان اگه در مملکت باز بشه میتونن قطعه صادر کنن به ترکیه به اینور اونور چرا چون اون موقع فشار آوردن که اینها در واقع یاد بگیرن چطور در چارچوب سیستم حرکت بکنه.
نتیجهش شرکت بزرگی میشه مثل مثلاً مهرکان پارس مثل کروز خیلی شرکتهای دیگه توی صنای دیگه هم ما همین وضعیت رو در واقع کم و بیش داشتیم البته که از دنیا عقبیم اما در صنعت ساختمان تجربه من چون حدود چ پ سال به شدت علاقهمند شدم که دانش این حوزه رو حداقل تو ساخت و سازهای بزرگ توسعه بدم بهعنوان کار مسئولیت اجتماعی متسفانه در همون مقطع مقاومتی بسیار جدی میشد چرا چون شما هر جوری میساختی میفروختی و سود میکردی آره نیازی نبود که درگیر یه سری سیستم میخواین چیکار شما بهرهوری اصلا بگی مفهوم داره وقتی شما مثلاً ظرف یک سال میسازی و در واقع سه برابر سیستم سود بانکی در واقع میتونی
سودآوری داشته باشی مگر اصلا بهرهوری مفهوم پیدا میکنه اصلاً مدیریت پروژه اصلاً آنتایم دلیوری پروژه مگه مفهوم پیدا میکنه شما حالا مثلاً ۶ ماههم دیر بساز اما شما تو مالزه اگر پروژهت یه ماه تأخیر بکنه کلی هزینه به درسته در واقع سرمایهگذار و سازنده تحمیل میشه و خسارتهای جدی از اون کسی که باعث تأخیر شده میگیرن اونجاست که سیستم مفهوم پیدا میکنه سیستم ببینید وقتی که من فرض کنید.
حالا توی فضای عمومی کشور که الان بحثشم خیلی داغه مثلاً همین عرضی که در واقع الان تخصیص میدن مثلاً برای شرکت خب وقتی شما عرض را با قیمت پایین میگیرید میبری خارج از کشور تبدیلش میکنی به دارایی و حالا با روشهایی که خودمون میدونیم این ارز در واقع چند برابر از تولید برات آورده داره خب من چرا باید به بهرهوری بنگا فکر بکنم؟ لذا تو ساختوساز در دهه ۸۰ و ۹۰ سودآوریهای کلانی ما داشتیم. شما میساختی ۱ سال بعد چند برابر میفروختی اصلاً سیستم میخواین چیکار؟
شما مدیریت پروژه میخواین چیکار؟ یه نفری وا میستاد اونجا بهعنوان سرپرست پروژه و بعدم فقط بسازین زودتر و پیشفروش یعنی شما میری چیکار میکنی؟ زمین را میگرفتی و در واقع این این کار بدی نیستا در دنیاهم این اتفاق میافته.
اما با نرخ تورم متعادل و متعارف و با یک تعریف مشخص فان کرا فاندینگ و فاند کردن توی صنعت ساختمان اصلاً یکی از اصول اساسی برای رشد شرکتهای کرپوریشنهای بزرگ توی دنیاست تو صنعت ساختمان اما اینکه شما یه زمین را بگیری بعد بری از بانک وام بگیری در صورتی که بانک اصولاً نباید در این حوزهها ورود ورود بکنه این فاندا باید فاندرا باید تو این حوزه وارد بکنن بانک برای یه تعریف دیگه تو صندوق ریون خالی بعد بیای بسازی بعد چند برابر بفروشی پول بانک را که میدی سودشم که میدی حالا اگه تأخیرم خورد حتی با تأخیرش بدی بعد شما سود کنی سیستم مفهوم پیدا نمیکنه لذا
اصولاً سیستمها در بنگاهها و در کشورها و در اکوسیستمهای مفهوم پیدا میکنه سیستمهای مدیریت که اقتصاد آزاده رقابت بسیار بسیار بسیار جدیه و من میدونم که برای غلبه بر رقب در این جنگ اقتصادی باید از در واقع مدیریت علمی بهره بگیرن. مدیریت علمی از حاکمیت شرکتی شروع میشه از تعیین هیئت مدیره درست شروع میشه از در واقع انتخاب بر اساس شایستگی مدیران بنگا هم شروع میشه و بعد میاد تو لایههای بعد ببینید بذارین من اینجوری بگم در صنعت ساخت سیستم در واقع چند بخش میتونیم بکنیم و در چند نقطه به کار میاد یک در بنگاههایی که بنگاهای ساختوساز هستن دو در اجرای پروژهها اینا اینا د تا موضوع متفاوته در حوزه
سیستم اینکه من یک در واقع بنگاه اقتصادی مثلاً انبوهساز باشم چطور اداره بکنم این خودش یه سیستم میخواد یعنی نظام مالی من نظام مدیریت منابع انسانی من نظام مدیریت اجرایی من زنجیره تأمین من چون من وقتی یک بنگاهم یه پورتفویی از پروژه رو دارم مدیریت میکنم این فرق میکنه با مدیریت یک پروژه مدیریت سبد پروژهها مثلاً من در زنجیره تأمینم ۱۰ تا پروژه مثلاً انبوهسازی دارم چطور مصالح را تأمین میکنم؟ مدیریت زنجیره تأمین یه بحث بسیار جدیه که روی قیمت شده من روی در واقع سودآوری بنگاه من تأثیر میذاره. پس بنابراین سیستم یک بخشش در واقع برمیگرده به خود بنگاه یه بخشش برمیگرده به اجرای هر کدوم از پروژهها
که حالا از نظامهای مختلفی که یا سابسیستمهایی که ما در یک توتال سیستم مدیریت داریم باید استفاده بکنیم. مهمترین کاری که این شرکت باید انجام بدن برای اینکه بتونن افکتیونس و افیشینسی یا در واقع اثربخش کارایی و در نهایت پروداکتیویتی یا بهرهوریشونو بالا ببرن نظام معماری فراآیندهاست یعنی بعد از اینکه ما در واقع نظام حاکمیت شرکتی رو شکل دادیم باید بریم سراغ استراکچر و نکته کلیدی اینه که در سیستمهای سازمانی یک در واقع اصطلاح و مفهومی ما داریم که از دل سیستمهای سازمانی به سایر علوم سیستم ره پیدا کرده.
مثل علم سایبرنتیک از مهندسی برق از سیستمهایی که در واقع در مهندسی برق هستن به علوم دیگه سیستم وارد شده. ما یه اصطلاحی داریم به نام مهندسی نرم. مهندسی نرم را متخصصین سیستمهای سازمانی در واقع بهش رسیدن و بعد وارد سیستمهای اجتماعی و سایر سیستم شده. مهندسی نرم اونجایه که شما صرفاً با مهندسی سخت کارتون پیش نمیره. یعنی شما یه اتومبیل که طراحی میکنید کار مهندسی سخته. ولی شما وقتی که در یک سازمان کار میکنید آدمها با همدیگه در تعامل. به همین دلیل ما در طراحی سیستمهای سازمانی دو لایه داریم. معماری سخت و معماری نرم.
معماری سخت همون معماری فراآیندهاست. معماری چارت سازمانی نظام مدیریت پروژهست. اما معماری نرم برمیگرده به ساختن فرهنگ. یاد هفت اس مکنزی افتادم که دقیقاً اونجا به همین موارد در واقع تو هفت اس مکنزی هم اشاره میکنه اگر شما در اداره بنگاهت سیستم سازیو فقط بری بهعنوان یه مهندس چون خیلی وقتی من خودمم چون مهندسم به هر حال قبل از اینکه با این علوم آشنا بشم خب تکنوکرات معمولاً همه چیا رو نیمکره چپ مغزشون میبینن دیگه با معادلات و بالاخره چهارچوب بندی ولی علوم نرم در اداره.
بونگاه به شدت مهمه مدیریت ارتباطات در داخل بهطور کل فرهنگی که ناشی از در واقع شکلگیری حنجارها و رفتارهاییه که افراد درون سازمان با مشتریان با سایر زینفهان انجام میدن. بنابراین ما چطور سیستم سختمون رو روی مهندسی نرم سوار میکنیم اینا اون چیزاییه که الان امروز من به جرأت عرض میکنم دیگه سازندههای ما اگه به این موضوعات توجه نکنن رو به سقوطن تحقیقاتم صحبت بت شما رو تایید میکنه یعنی حالا عناوین مختلفی رو بهش نسن مثلاً هوش هیجانی که حالا خیلی چیزها رو در بر میگیره که زیرمجموعهش تفکر نقاط هم هست زیادی از عملکرد فردی رو و رهبری سازمانی رو میتونه پیشبینی بکنه و بدون
اون انگار اون سازمانها هر چقدر هم اون ساختار سخت وجود داشته باشه انگار نمیتونن ازش بهرهبرداری درستی داشته باشن. پس با توجه به صحبت شما حالا چه ریل استیت دولپرها چه بیلدرها سازندهها هر کدوم اینها انگار هر چقدر که تو شرایط محدودیت منابع قرار میگیرن خواسته یا ناخواسته بیشتر و بیشتر باید برن به این سمت که اون بهرهوریه رو بتونن افزایشش بدن حالا برای این بهره برداری بهتر بهرهوری بهتر اون نگاه سیستمیه خیلی پررنگ میشه که من بتونم اینو بهعنوان یه سیستم ببینم دیگه همینجوری نباشه که هر چقدر هم اتلاف منابع داشتم باز هم سود میکردم مثل گذشته. نکتهای دارید آقای دکتر؟
شما سؤالتون راجع به هوش مصنوعی بود. اگر در واقع اجازه بفرمایید من حالا ارتباط این مقوله رو با این سیستم بگم. حتماً امروزه سیستمهای مدیریت بهتدریج داره به سمت و سوی میره که مبتنی بر فرایند باشه و فرایند دیتا به ما بده و دیتاها در واقع بیاد به بیگ دیتا تبدیل بشه و بیگ دیتا آنالیز بشه با هوش مصنوعی و بتونه مبنای تصمیمسازی باشه.
در صنعت ساختمانم طبیعتاً این موضوع خیلی جدیه من یهکم میرم عقبتر زمانی که شما میخواین یک مجموعه ساختمانی یا یک حالا مرکز تجاری یا هر ساختمانی رو بسازیم. اصولاً استفاده از ترندها و در واقع تحلیل اینا بر اساس هوش مصنوعی به من میگه که من چهارچوبی را برای ساختمونسازی آیندهم بر اساس نیاز محیطم شکل بدم. خب پس بنابراین یه بخش اون اونجاییه که شما تو تحقیقات بازارین توی نمیدونم ارزیابی هستین که معمولاً این کارم تو کشور ما نمیدونم بگم.
حالا متأسفانه دیگه باید گفت انجام نمیشه اما دیتاهای بازار به شما میگه که شما چطور برو تو ساختوساز اصلاً کجا چی برای کی بساز دقیقاً بعد میایم داخل خود شرکتها خب همونطور که عرض کردم اگر شما معماری فرایند داشته باشین روی اون میتونین در واقع سیستمهای هوشمند بیآی سوار بکنین. سیستمهایی که در واقع مبتنی بر داده هست. دادهها را که واقعبینانه از دل فراآیندها میاد بیرون بگیرین مثلاً در اجرای پروژههاتون در اثربخش نیروی انسانیتون در مدیریت منابع مالیتون در لوجیستیکتون و بعد بر اساس اینها تصمیم بگیرین که در آینده چطور عمل بکنین که شاخصهای فراآیندی شما شاخصها کی پرفورمنس ایندیکیتور یا شاخصهای به اصطلاح استراتژیک شاخصهای
عملکردی بهبود پیدا بکنه و بتونین اثر بخشی کاراییتون و بهبود بدین اما در دل
گوینده نامشخص
خود اجرای پروژه که حالا من درس پس میدم خدمت اساتید هم بالاخره الان استفاده از تکنولوژیهای مبتنی بر تحول دیجیتال حالا هوش مصنوعی یکی از اوناست طبیعتاً اینترنت اشیاه نمیدونم پینترای سه بعدیه و و ساخت و ساز رو در در واقع داره بسیار هم آسان میکنه هم کم هزینهتر و هم اینکه در واقع داره به شما کمک میکنه اینه که سرعت ساخت رو ببریم بالا تا ورود رباتها تو ساخت دقیقاً
محمود اولیایی
اما من یه نکتهای رو دوست دارم اینجا اگر اجازه بفرمایید اشاره بکنم ببینین ما ابرروندهای مختلفی داریم یکیش تحول دیجیتاله حالا عزیزان دیگه من وارد این موضوع نمیشم حتماً خودشون راجع به ابرروندها تحقیق میفرمایند ابرروندها در واقع روندهای بدون بازگشتی هستن که در طول زمان دارن شکل میگیرن و اثر میذارن رو کل دنیا. یکیش تکنولوژی و تحول دیجیتاله و هوش مصنوعی. اما من میخوام یه ابروند دیگهای رو بگم که رو ساختمان داره در دنیا تأثیر میذاره و به نظر من این خودش یه برنامه میخواد و اونم گلوبال وارمینگه. دقیقاً بحث در واقع تغییرات آب و هوایی تغییرات زیست محیطیه.
الان شما توی کشورهای توسعه یافته حالا بعضی از کشورایی که من یه مقدار اطلاعاتی دارم مثلاً در صنعت ساختمان میدونم گرین هاوسها الان سوبسیتهای خیلی خیلی خوبی از دولتها میگیرن و چقدر در واقع داره این موضوع باب میشه چرا بهخاطر اینکه ما دیگه تولید غیرمسئولانه نمیتونیم بکنیم من حالا به واسطه اینکه مسئولیت کمیسیون مسئولیت اجتماعی حاکمیت شرکتی اتاق بازرگانی هم دارم ما اونجا داریم روی این موضوع کار میکنیم که آقا تولید فرق نمیکنه تولید ساختمانه تولید لاستیکه تولید خودروئه تولید دیگه باید مسئولانه باشه دیگه دنیا به ما اجازه تولید غیرمسئولانه نمیده من نمیتونم یه ساختمونی تولید بکنم که مثلاً ۶۰ اتلاف انرژی داره با این شرایط وضعیتی که تو
دنیا هست نمیتونم صنایع ساختمانیم طوری باشه و زنجیره تأمین ساختمانم طوری باشه که در واقع گازهای گلخانهای تولید بکنم و به لایه اوزون آسیب برسونم همین الان سال ۲۰ ۲۵ اول سال ۲۰ ۲۵ اتحادیه اروپا قوانینی وضع کرد که هر کسی بخواد با اتحادیه اروپا هرگونه تعاملی داشته باشه در حوزه صنعتی و اقتصادی بنگاها چه بخوان چیزی بخرن چه بخوان بفروشن گزارشهای پایداری به نام سی اسآردی الزام شده تو صنعت ساختمان این موضوعات جدی حالا استادای من که بالاخره بهتر میدونن لذا میخوام بگم تحول دیجیتال سر جای خودش استفاده از تکنولو اما این تکنولی باید در خدمت اون ابروند این ابروند جدیه و سیاستگذاری بسیار سختی داره در دنیا میشه.
در حوزه ساختوساز و زنجیره تأمین ساخت وساز چون ساختوساز که فقط ساخت اون چیز نیست مثلاً کسی که در و پنجره رو میسازه کسی که در واقع تولید در واقع مصالح میکنه اینم موضوعیه که به نظر من در کنار استفاده از تحول دیجیتال و هوش مصنوعی و کاربردش در صنعت ساختمون باید بهش پرداختش
کیارش عباسزاده
خیلی ممنونم حتی تو حوزه آب مثلاً من یادمه که با کمک هوش مصنوعی توی فرانسه یه سری استخرهای غیرقانونی رو شناسایی کرده بودن بله و خب همین هوش مصنوعی حتی توی مدیریت مصرف انرژی توی آب و چیزهایی که ما محدودیتشو داریم میتونه خیلی کمک بکنه خیلی متشکرم آقای دکتر خواهش میکنم آقای دکتر اسماعیلی عزیز شما نظرتون چی هستش فکر میکنید که ظهور هوش مصنوعی همه گیر شدنش همینطور صحبتهای آقای دکتر اولیایی آینده رو چطور رقم خواهد د؟
مرتضی اسماعیلی
مگاترنتهایی که در دنیای جدید و آینده داره شکل میگیره یک مجموعه کلی هستش که بحثهای اقلیمی رسیدن به زیرو انرژیهایی که توی صنعت ساخت ما هم وجود داره به اضافه ابزاری مثل هوش مصنوعی مثل اینترنت اشیا استفاده درست از بیگ دیتاها و هر چیزی که در این حوزه در مجموعه این اکوسیستم این سپرداری شکل میگیره. یه حرف جدی داره که باید اولاً درک درستی ازش داشته باشیم و بعد باهاش مواجهه درستی.
اونم اینه که کل این مگاترندهها مجموعاً دنبال این هستن که جهانی رو بسازند. یه سپهری یه اکوسیستمی رو تشکیل بدن برای انسان و بدون انسان. اه یعنی کل اتفاقات بدون حضور انسان شکل بگیره. چه تو بحث رباتیکه چه بحث بیگ دیتاهایی که آنالیز رو خود سیستم میده دیپ لرنینگ هستش یعنی خود ربات میتواند بیشتر از من انسان تحلیلهای درستی رو در مورد وقایع بده و کل این ساختار میگه که توی انسان توی انقلابات قبلی مثلاً ما تو انقلاب صنعتی اومدیم گفتیم که قبل از این کسی میخواست.
کشاورزی کنه انقلاب کشاورزی زور بازوی زیادی داشته باشه یا جنگآورهایی که بتونن شمشیر خیلی محکمی بزنن از یه جایی به بعد صنعت اومد یک اسلحه درستی رو داد که بعد دیگه نیاز نیست یه جایی هوش اومد به جای اونها آدما هرچقدر فکر یا اطلاعات یا دانش کافی رو داشتن و بعد فراتر از دانش اندیشه رو داشته باشن که بتونن اون دانش رو به جریان بندازن اومد این تغییرات رو به وجود آورد هوش مصوعی همه حتی این اتفاقات رو رقم میزنه میذاره کنار یک تغییر پارادایمی رو به وجود میاره تغییر الگوارهای رو به وجود میاره که من قراره توی انقلاب جدید که دیگه صرفاً صنعتم در
اختیار این هوش مصنوعی بهعنوان عامش نه بهعنوان اختصاصیش شکل بگیره قرار بگیره و انسانها رو ازش حذف بکنن. چه اتفاقی خواهد افتاد؟ مثلاً توییتا میاد توی ژاپن کارخونه خاموش تولید میکنه. یه کارخونهای که دیگه چراغها رو خاموش کردن خود سیستم داره ماشین تولید میکنه. بعد یه مدتی هم به لحاظ مسائل اخلاقی و انسانی دوباره چراغها رو روشن میکنه. کارگراهایی که بیکار شده بودن رو میگه خب من اینا رو چیکار کنم؟ اینکه من اون کارگر یا نیروی یقه آبی رو چهجوری تبدیل بکنم به یک متخصص امر. این همون مقاومتیه که اتفاق میافته. اگه قرار باشه من یک ساختمانی تولید کنم که تمام اطلاعاتی که قرار بود.
ابتدائاً مرحله به مرحله طی بشه با یه ساختار جامعی تو حوزهای که شامل مدیریت، شامل طراحی، شامل برنامهریزی، شامل دستور برای اجرا داده بشود و مثلاً تی دی پرینتها، پرینترهای سه بعدی بیان این چاپ سه بعدی رو برا من انجام بدن. کلی مشاغل که از بین میرند و کلی اتفاقات از بین خواهد رفت هر چیزی ما حتی جز یا کل رو با همین خواهیم ساخت چه هوش مصنوعی چه مگاترندهای دیگه هنوز نوزادند هنوز عقل کافی ندارن برای اینکه چون ما دیتا و اطلاعات کافی بهش ندادیم هنوز اصلاً نداریم دیتای کافی چه قوانین ضوابط رو بهش بدیم که هر جایی چه مسائل اقلیمی رو بهش تزریق بکنیم چه مسائل مسائل اینکه
صرفهجوی انرژی بهعنوان پایدار شدن چهجوری اما این قابلیت رو دارد که این اطلاعات دستهبندی بشود وارد سیستم بشود جزئی از تأثیرگذارهای اون بیگ دیتا بشه و بعد بره برای اجرا یه زمانی دیگه من اون کارگر پرزور رو نیاز نخواهم داشت و این آیندهه توسط هوش مصنوعی آینده هوش مصنوعی داره به این سمت میره اون هوش داره من رو مرعوب خودش میکنه که ۲ تا برخورده. یکی اینکه بیام بگم که اصلاً بیخیال هوش مسنونی بشم. نه ما که داریم کارمونو انجام میدیم. اصلاً انگار توی یه اتوبانی بری مثلاً مثل شیری که قرش ماشینها رو بشنوه و بعد بیاد مقابل اونها قرش بیشتری بخواد داشته باشه. اصلاً تحویل نمیگیره اون رو.
درسته؟ یا برعکس مثل همون ار ماری که تو تاریکی به هم میپیچند و اون ماره هرچقدر باهره جنگ بیشتری میکنه. مقابله با اینکه راه درستی نیست. به هر حال آینده رو رقم آزاد بودن در مورد اون هم که بگیم همه چیز اونه قبول کنیم که اینم نیست یعنی انسان رو حذف بکنیم اما واقعیت اینه تو همین فضای هوش مصنوعی یا مگ مگاترنتهای از این دست روند فکری آدمها به این خواهد رسید من یه مثال کوچیک میزنم تا چند وقت قبل یا حتی خیلی قبلتر آدمها کاخهایی میساختن برای زندگی کردن این کاخها توی فضای فیزیکی تبدیل شد به یک سری خونههای بزرگ و تبدیل شد به یک سری نیازهای امروزی
مثل من مثلاً یک زندگی لاکچری رو داشته باشم. دنیای مجازی که توی این چند سال قبل از حتی هوش مصنوعی تجربه کردیم چی رو به انسانها داد؟ که من میتونم مثلاً همین الان با هوش مستنی اینجا بشینم لباسم رو تبدیل کنم به یه برند خاصی یا عوض بکنم یا محیطم رو عوض بکنم یا همون احساس خونه ۱۸۰۰ متریرو توی اتاق سه در ۴ برای خودم داشته باشم برای مخاطبم و خودم پس عملکرد و انسانی که کل این سیستم برای انسان داره.
تلاش میکنه توی یک دنیایی جدید متحول خواهد شد با یه تغییرات فوقالعاده جدی دی من صندلی که روش نشستم باید نرم باشه خوب باشه بتونم یک ساعت د ساعت بشینم با دوستان همصحبت بشم اما اینکه فرم این صندلی چه خواهد بود میتونم توی دنیای مجازی برای دیگران بسازم مهم اینه که من درست روی اینجا نشسته باشم
کیارش عباسزاده
خیلی متشکرم آقای دکتر ممنونم ازت خواهش میکنم آقای دکتر مالکی عزیز اگر جمعبندی دارید خیلی خلاصه بفرمایید
امیرحسین مالکی
بله با توجه به زیر وقت من تایید حرف تمام بزرگواران شاید یه جمعبندی کوچیک بشه کرد. الان کل بحث دنیا و ترندها روی اینه که کاگنیشن یا شناخت. همونطور که دکتر فرمودن دنیا داره تغییراتی میکنه. بحث سی اسآر دی و بقیه ترندای جهانی و مگاترندها به قول دکتر اسماعیلی باید بتونیم محیط اطراف و تغییراشو خوب بشناسیم شناسایی کنیم رصد کنیم و اون قسمتهایی که با فرهنگ ما سازگاره و به اصطلاح قابلیت پیاده سازی داره حالا نباید خیلی هم ایدآالگرایی تو این قضیه داشت بگیریم و توی سیستم و توی بنگهای اقتصادیمون یک قدم به جلو آدم خودش با خودش باید مقایسه بکنه با بضاعتهای ما تو
رگولاتوری و سایر چیزها اگر مقایسه کنیم یک شرکت درست به یک چند قدم در بهینهسازی شرکت و در تطابق بهتر شرکت با محیط بیرونیش که همون استراتژی میشه قدم برداریم که پایه همه اینا شناخت و رصد کردن درست محیط و تکنولوژیهای اطرافه این بسیار حائز اهمیته که حالا دیگه از حوصله این بحث توضیحش خارجه. اه
کیارش عباسزاده
خیلی متشکرم از همه اساتید عزیزم. خیلی خوشحال بودم که این افتخارو داشتم در خدمت شما عزیزان باشم. مرسی از شمایی که همراه ما بودید در پراپتاک. در آینده هم پیگیر ما باشید. حرفهای خوبی برای شما خواهیم داشت. تکنولوژیهای صنعت ساختم.
درباره این قسمت:
- عنوان: آینده فناوریهای صنعت ساختمان
- مدت: ۱:۰۵:۵۱
- تاریخ انتشار: ۲۱ بهمن ۱۴۰۳